Brouwraad juni 2026

Het panel

Roanne de Boer is professioneel brouwer bij Klein Duimpje in Hillegom en opgeleid als brouwer bij Stibon en Lentis in Rotterdam. Sinds 2018 is Roanne actief in de brouwerij en sinds de COVIDperiode full-time actief als brouwer. Daarnaast brouwt Roanne ook thuis.

Gery Uytenhaak brouwt ondertussen (samen met partner Ben) 14 jaar bier. Eenmaal bevangen door het brouwvirus heeft Gery de Stibon opleiding gedaan en daarna de opleiding voor bierkeurmeester. Naast sommelier is Gery sinds 2017 bierkeurmeester.

Theo van Eijden brouwt sinds 1996 en is al vele jaren zeer actief binnen de vereniging. Ook Theo is bierkeurmeester.

Chris Talbot brouwt sinds 2014 thuis (met partner Patricia). Hij is van 2018 tot 2024 actief geweest als BKG bierkeurmeester en heeft in 2022 ook de cursus tot StiBON biersommelier afgerond.

De vraag van deze maand

Roanne

Dit ziet er inderdaad uit als krausen. De vergisting is zeker op gang gekomen, dat zie je aan de randen van de emmer en aan de deksel. Daar zie je ook dat de vergisting hoog is gekomen. Dit kan er misschien voor hebben gezorgd dat er een gistprop in het waterslot zit waardoor deze geen druk kan doorlaten. Andere reden kan zijn dat je koolzuur lekt langs het waterslot omdat deze niet goed afsluit in de deksel. Dan gaat het waterslot ook niet borrelen. Wat je nu moet doen is meten, proeven en over een paar dagen herhalen. Succes!

Gery

De vergisting is inderdaad op gang gekomen. Waarschijnlijk zat de deksel niet goed dicht, of er zit ruimte tussen het waterslot en de deksel, waardoor de CO₂ ontsnapt. Niets aan de hand dus. In zo'n geval, deksel snel weer dicht en nog 1 à 1,5 week laten staan.

Het ziet er uit dat je vergist in een vergistingsemmer. Mijn advies zou zijn om te investeren in een goed gistvat. Die sluiten beter af.

Theo

Waarschijnlijk is de vergisting gewoon gestart. Op de foto zijn duidelijke sporen van activiteit te zien: er zit een rand van schuim-, gist- en eiwitresten langs de wand en onder het deksel. Dat is typisch voor krausen, de schuimkraag die tijdens de actieve hoofdvergisting ontstaat en later weer inzakt. Wat nu zichtbaar is lijkt daarom eerder op ingezakte krausen en vergistingsresten dan op een probleem.

Dat er na 72 uur geen bubbels in het waterslot zichtbaar waren hoeft weinig te betekenen. Een waterslot laat alleen zien of koolzuurgas via die ene opening ontsnapt. Als het vat, de dekselafdichting of het kraantje niet volledig luchtdicht is, kan de CO₂ elders weglekken. In dat geval kan het bier gewoon vergisten zonder zichtbare waterslotactiviteit.

Belangrijk is ook dat niet elke gist dezelfde krausen vormt. Verschillende giststammen geven een ander schuimbeeld en gedragen zich anders tijdens de hoofdvergisting. Sommige gisten produceren een hoge, dikke en romige schuimkraag, andere eerder een lagere, grovere of vlekkerige laag. Engelse bovengisten geven vaak een volle, compacte krausen, terwijl tarwebiergisten en sommige Belgische stammen zeer uitbundig en grillig kunnen schuimen. Ondergisten blijven meestal wat beheerster. Ook Kveik kan, afhankelijk van temperatuur en recept, zeer snel en krachtig reageren. Het uiterlijk van krausen hangt dus niet alleen af van de vraag óf er vergisting is, maar ook van de gebruikte gist, de temperatuur, het eiwitgehalte in het wort, de hoeveelheid hopresten en de beschikbare kopruimte in het vat. Een rommelig of ongelijk oppervlak is daarom op zichzelf geen reden tot ongerustheid.

Op jouw foto zie ik voorlopig geen duidelijke aanwijzingen voor schimmel. Schimmel vormt meestal afgetekende, droge of harige plekken die zich duidelijk als kolonies ontwikkelen. Hier lijkt het vooral te gaan om normale resten van schuim en gist. De kans is dus groot dat de vergisting al bezig is geweest of zelfs haar piek al heeft gehad.

De betrouwbaarste manier om dat vast te stellen is een SG-meting. Met een hydrometer of refractometer kun je controleren of het soortelijk gewicht is gedaald ten opzichte van het begin-SG. Dat geeft direct aan of de gist suikers heeft omgezet in alcohol en CO₂. Nog beter is het om twee metingen met enkele dagen tussenruimte te vergelijken. Zo zie je of de vergisting nog loopt of al is uitgedoofd.

Wie het vergistingsverloop nauwkeuriger wil volgen zonder het vat telkens te openen, heeft veel aan een iSpindel. Dat is een klein, drijvend meetinstrument dat in het gistvat wordt geplaatst. Het meet de kantelhoek van het drijvende lichaam, waaruit het verloop van het SG kan worden afgeleid en meestal ook de temperatuur. Die gegevens worden draadloos doorgestuurd naar een app of online dashboard. Daarmee kun je mooi volgen wanneer de hoofdvergisting begint, hoe snel zij verloopt en wanneer het SG stabiliseert. Vooral voor beginners is dat ideaal, omdat het veel onzekerheid wegneemt en voorkomt dat het vat onnodig vaak wordt geopend. Een iSpindel is vooral sterk in het volgen van de trend; voor een exact eindcijfer blijft een controlemeting met hydrometer zinvol.

De beste vervolgstap is daarom eenvoudig: laat het vat nu met rust, houd de temperatuur stabiel en meet het SG. Op basis van deze foto lijkt de vergisting namelijk veel waarschijnlijker wel dan niet op gang te zijn gekomen.