Terug naar overzicht

VROLIJK: Wat dronk Rembrandt eigenlijk?

tww maart 2026
Door: Theo van Eijden

Van 17e-eeuwse selfie naar je eigen brouwketel

Rembrandt

Stel je voor: het is 1635. Rembrandt van Rijn heeft net een flinke klus geklaard en viert dat met zijn vrouw Saskia in een herberg. Hij pakt zijn penseel en legt het moment vast: een uitbundige toast, een brede lach en een glas bier dat triomfantelijk de lucht in gaat. Dit schilderij, De verloren zoon in een herberg, is eigenlijk de ultieme 17e-eeuwse selfie. Maar voor ons als brouwers roept dat beeld vooral één prangende vraag op: wat zat er in dat glas [1]?

CRAFT, de club van onafhankelijke brouwers in Nederland, besloot dit mysterie niet zomaar te laten rusten. Onder de titel Op zoek naar smaak startten ze in 2022 een zoektocht naar het bier van Rembrandt. Geen stoffige geschiedenisles, maar een wervelende missie om dat historische gevoel te vertalen naar een bier van nu: VROLIJK [1].

De speurtocht: Perry, historici en een ‘soet’ raadsel

De zoektocht werd vastgelegd in een vette documentaireserie van vier afleveringen. Tv-kok Perry de Man trok samen met bierhistoricus Roel Mulder en kunsthistorica Jorien de Vries de archieven in [1].f Ze stuitten op een recept in een oud boekje van Melchior Mels, waarin gesproken werd over een ‘soet’ bier [1].

Nu moet je niet meteen denken aan een mierzoete Radler of een suikerige dubbel. In de 17e eeuw betekende ‘soet’ namelijk iets heel anders: vriendelijk, aangenaam en zacht [1]. Het team besloot dan ook dat het bier voor de moderne drinker vooral doordrinkbaar en droog moest zijn, maar wel met dat ‘vriendelijke’ karakter. De oplossing? Een slimme mix van kruiden en een heel klein vleugje rookmout, als knipoog naar de herbergen van vroeger, waar altijd wel een vuurtje brandde [1].

Van campagne naar jouw eigen brouwerij

Het leuke is dat CRAFT dit niet voor zichzelf heeft gehouden. Sinds juli 2023 is het officiële recept van VROLIJK voor iedereen beschikbaar [2]. Of je nu een grote brouwerij bent of een enthousiaste hobbybrouwer in de garage: je kunt nu zelf aan de slag met dit stukje vloeibare geschiedenis.

Brouwerijen als Jopen, Gulpener en Rock City gingen je al voor, elk met hun eigen draai eraan [1], [2]. Want dat is precies de bedoeling: het recept is een basis die uitnodigt om te experimenteren. Maak het wat zwaarder voor de winter, of juist lichter voor de zomer. Zolang het maar ‘vrolijk’ blijft [2].

Aan de slag: het recept voor 20 liter

Heb je zin om zelf de ‘Rembrandt onder de brouwers’ te worden? Hieronder vind je het recept, door ons teruggerekend naar een batch van 20 liter [3].

De cijfers

  • Stamwort: 14,0 °Plato
  • Alcohol: 5,0% ABV
  • Bitterheid: 20 EBU
  • Kleur: 25 EBC (mooi goud-koperachtig)
  • Kooktijd: 60 minuten

De Moutstort (Totaal: ca. 4,93 kg)

Dit bier krijgt zijn karakter door een ongebruikelijke granenmix. Vooral de boekweit en haver geven die typische zachte textuur.

  • Pilsmout: 2,16 kg (43%)
  • Boekweitmout: 1,24 kg (25%)
  • Havervlokken: 1,24 kg (25%)
  • Cara 120: 135 g (3%)
  • Zuurmout: 149 g (3%)
  • Rookmout: 68 g (1%) – Let op: echt maar een snufje voor de sfeer!
  • Tip: Gebruik 240 g rijstkaf om te voorkomen dat je filterbed dichtslaat door de haver en boekweit. [3]

Maischen

Houd een verhouding aan van 3 liter water per kilo mout (ca. 15 liter maischwater).
  • 52 °C: 15 min (inmaischen)
  • 68 °C: 30 min
  • 72 °C: 25 min
  • 77 °C: Afmaischen
  • Stuur je pH bij naar 5,4 – 5,6 voor het beste resultaat [3].

Koken & Hoppen

  • Waterzouten: Voeg bij het begin van de kook 4,8 g CaCl₂ en 0,67 g CaSO₄ toe.
  • Hop: 13,3 g Magnum (12,1% α) aan het begin van de kook (60 min) [3].

De ‘Magic’ in de Whirlpool

Dit is waar de geur van de 17e eeuw om de hoek komt kijken. Laat het wort na het koken afkoelen naar 85 °C en voeg dan toe:

  • Steranijs (versgemalen): 4,0 g
  • Korianderzaad (versgemalen): 4,0 g
  • Laat dit 20 minuten rusten voordat je verder koelt [3].

Vergisting

  • Gist: WLP036 (Düsseldorf Alt) is de favoriet voor dit recept.
  • Temperatuur: Start op 18 °C, laat het oplopen naar 19 °C en eindig met een diacetylrust op 20 °C.
  • Lagering: Als het even kan, geef het bier dan 7 dagen rust op 0 °C. [3]

Waarom je dit moet brouwen

VROLIJK is een bier met een verhaal dat het goed doet op elke verjaardag of clubavond. Het is technisch interessant door de boekweit en de subtiele rook, maar tegelijkertijd heel toegankelijk voor je vrienden die ‘gewoon een lekker biertje’ willen. Dus: poets je ketels, zet een hoed met een veer op en brouw je eigen meesterwerk [1][2]!

Bronnen

  1. CRAFT – Campagnepagina Op zoek naar smaakcraftbrouwers.nl/smaak
  2. CRAFT – Nieuwsbericht Recept ‘VROLIJK’ bier beschikbaarcraftbrouwers.nl/nieuws/recept-vrolijk-bier-beschikbaar
  3. CRAFT – Officiële Recept-PDF Bierrecept CRAFT promocampagne 2022craftbrouwers.nl/wp-content/uploads/2022/04/bierrecept-CRAFT-promocampagne-2022.pdf
Terug naar overzicht