Terug naar het overzicht   Dit recept afdrukken   Exporteer als BeerXML

Schierlinger Rogge

van:Titus Rinia
klasse:V
stijl:Fantasiebier

Beschrijving

Het ontstaan:

Al enkele maanden spookt het in m'n hoofd om eens iets met rogge te brouwen. Alleen wat? Recept heb ik niet. Tja, en dan ga je eens kijken op Internet en via Google kom je al snel op de website van Hobbybrouwen.nl. Binnen het Forum van deze site blijken een aantal leden van onze bierbrouwers­vereniging actief. Er staat onnoemelijk veel informatie over alles wat maar met bier brouwen te maken heeft. Het ware paradijs mag ik wel zeggen. Voor degenen die deze site nog niet kennen zou ik zeggen; surf er eens naar toe. Ook ik ben inmiddels actief op het forum en dus ‘verslaafd’ geworden.

 

Al snel vind ik informatie betreffende de storting en maischschema's. Maximaal 30% rogge en vooral rusten bij 38 °C en 45 °C i.v.m. mogelijke filtratie problemen. OK, da's al wat, maar nu nog hoeveel % alcohol, moet het een licht of een donker gekleurd biertje worden en welke bitterheid zal ik instellen? Nog veel vragen die eigelijk niet direct beantwoord worden. Totdat ik in het ‘Het Complete Bierboek’ van Michael Jackson een omschrijving vind van Schierlinger Rogge. Deze is als volgt:

 

De rogge wordt gemout in Erlangen en maakt 60% van de grondstof uit. Het overige bestaat uit gerstmout, in gelijke hoeveelheden van bleke en kristalmout, met een kleine hoeveelheid van een nog donkere specificatie. De donkere mout is van zemelen ontdaan om een gebrande smaak te voorkomen. De brouwerij heeft de kleur op 45 EBC ingesteld. De oorspronkelijke dichtheid is 12 ° Plato, het alcoholgehalte is 5% vol. Het maischen vindt plaats via een dubbel decoctiesysteem. Uit de ketel wordt het brouwsel door een hoppercolator gevuld met Perle. Er zijn twee toevoegingen. Men gebruikt een tarwebiergist en een hoeveelheid onvergist tarwebier wordt aan het roggebier toegevoegd tijdens een periode van rijping in tanks. Schierlinger Roggebier heeft een roodachtig bruine kleur, een zeer volle dichte schuimkraag, een typisch zurig tarwebieraroma, een kenmerkend droge graanachtig structuur en een zacht, afgerond, fruitig en kruidig palet, eindigend met een voor rogge gebruikelijke bitterheid.

 

Nou, als je daar niet van gaat watertanden…

 

Op de clubavond één dag voor het brouwen komen Wim en Arjen nog met elk een tip. Maisch alleen de rogge met een klein deel pilsmout in bij 38 en 45 graden, apart van de pils- en de Caramouten. Voeg de donkere kleurmout pas toe bij 72 °C. Hiermee voorkom je de bitterheid afkomstig van de kleurmout. Houdt de hopbitterheid laag, liever 20 dan 25 EBU. OK, dat gaan we toepassen. Omdat ik maar 3 kg rogge heb, ga ik 500 gram roggemeel die ik van Wim kan krijgen, toevoegen.

 

Het brouwen:

Brouwdatum 29 januari 2005, tijdens de gezamenlijke brouwdag van Bierbrouwersvereniging 't Wort Wat.

 

Na het installeren van al m'n spullen beginnen we met het schroten van de rogge. Hier gaat het al mis. Een te fijne instelling van de schrootmolen van Rob. Malen, ho maar. Het instellen van de schrootmolen is niet eenvoudig. Afijn, na een tijdje klooien gaat het. De 500 gram pilsmout die erachteraan gaat is behoorlijk fijn. Zaakje toevoegen aan 12 liter water van 42 graden. De 500 gram volkoren roggemeel die ik toevoeg klontert vreselijk. Goed roeren dus. De temperatuur is dan 38 graden. Flink door roeren om alle klontjes meel op te lossen. Door de commotie zie ik dat ik een deel van de rogge vergeten ben te schroten. Indringen bij Theo's maalproces. Tot overmaat van ramp scheurt de plastic zak uit m'n hand en valt er zeker 100 gram uit de zak. Veger en blik erbij halen. Het laatste deel geschrote rogge voeg ik ook aan het beslag toe. Door al deze handelingen is zeker 30 minuten gerust bij 38 °C met terugval naar 36 °C

 

Intussen de Cara-, Cara-aroma- en de (1kg) pilsmout schroten en deze in 6 liter water van 54 graden water roeren. Iets bijverwarmen naar 52. Deze 15 minuten rusten.

 

Vervolgens de rogge (met 0,5 kg pilsmout) verwarmen naar 45 a 46 graden en 15 minuten laten staan.

Daarna de pils en caramouten bij de roggemout kieperen. Temperatuur is dan 46 graden. Doorverwarmen naar 66 graden en iets maisch eruit halen voor pH meting. Deze is 5.35. Na een uur staan in hooikist is de temperatuur gedaald naar 65 graden. Niet slecht. In tussentijd 15 liter spoelwater klaarzetten en instellen met 3 ml fosforzuur op pH van 5,5. Ook de 68 gram zwarte mout fijn malen en toevoegen nadat de maisch op 72 graden is gebracht. Van tevoren een zetmeel test doen. Deze is OK. Kleurmout dus erbij en 10 minuten rust. Dan naar 78 graden en over­brengen in de filtratie emmer.

Nu gaat het gruwelijk mis. Hij filtreert voor geen meter! Er komt nauwelijks 3 L uit. Eerst maar es 5 liter 80 °C heet water erbovenop en zaak doorroeren. Zo, dat helpt, voor een paar seconden. We pakken Wim's hevelfilter. Deze erin en er loopt zowaar weer wat uit. Het is alles behalve helder en na zeer korte tijd kapt ie ermee. Wat nu? Nog een idee. We scheppen het beslag op het filterbed van Rob terwijl zijn hevelfilter nog loopt. Zo gezegd zo gedaan. De pan op de grond naast Robs filterbed. Als hij uitgespoeld is gaat de slang in mijn pan en scheppen we rustig mijn beslag er bovenop. Het lukt! Na korte tijd zien we heldere donker gekleurde wort uit de slang lopen. Het succes is van korte duur. Na een paar minuten slaat ook het filterbed van Rob dicht en d'r komt niks meer uit. Ik ga bij de pakken neer zitten. Letterlijk en figuurlijk. Eerst maar een broodje. Het is inmiddels één uur geweest.

 

Theo komt op een nieuw idee maar ik zie dat niet zitten. Hij wil de borstel via ons hopfilter methode gaan filtreren. Met een kaasdoek dus. Na aandringen van Theo met onder andere “een Fries laat zich niet kennen en geeft nooit op”, en ik me dan toch aangesproken voel proberen we het. En zowaar de drab komt aardig uit de kaasdoek lopen. Weer een liter en nog een. Dan wat spoelen met heet water en zo uiteindelijk hebben we bijna al het beslag gefiltreerd. Het resultaat is een zeer troebel wort van circa 30 liter.

 

Vuur eronder en koken. Het is 14.00 uur geweest. Wim is allang klaar en sommigen starten met koelen. Met goede moed gaan we verder. Hop erbij en als het halfvier is gaan we de hop filteren (met een nieuwe schone kaasdoek). Denk je dat je de grootste ellende gehad hebt, slaat de tegenslag weer toe.

Opnieuw loopt 't voor geen meter. Per 1 liter duurt het circa 10 minuten voordat het wort erdoorheen is gelopen. De kaasdoek is dan volledig vastgelopen en dat zie je ook. Er ligt dan een donkere substantie van zeker 5 mm op de kaasdoek. Deze drab spoel ik weg onder de hete kraan. Volgende liter. Dit gaat veel te lang duren. Ik baal inmiddels al weer flink. Een tweede filter erbij om sneller af te wisselen. Er komt weer hulp. Rob zet zijn hevelfilter erin en dat gaat goed gedurende, ik schat 10 minuten. Dan is de kaasdoek volledig dichtgeslibd. Verder ‘klooien’ met het per liter wort over de kaasdoek filteren. De tijd gaat echt dringen en mijn moed en humeur zijn naar de begane grond gezakt. Ik heb in m'n gedachten alle zooi al door het toilet gespoeld. We nemen drastisch maatregelen. We gooien het wort (eigelijk mag je deze drab geen wort noemen vind ik) door m'n gaatjes emmer. De hopbloemen blijven achter. De drab gaat mee het gistvat in. Opmerkingen van Hoppie als “dat gaat lekker schuimen” en “de eiwitten zakken toch uiteindelijk wel uit” doen me geen goed. Wat een ÀζЛќ‡▓M dag!

We gaan koelen en het enige voordeel is dat ik niet in de rij hoef aan te sluiten. Bij 19,5 graden stop ik en sluit het gistvat af. Thuis gaat de opgestarte 3068 erin. SG vergeet ik te meten. Nu rest mij nog de zooi op te ruimen. Daarna nog even napraten met Rob, André en Jan Willem. Het is een hectische en vermoeiende dag geweest.

 

Thuis gekomen alles uitladen. M'n gistkast stel ik in op 19,5 graden. Ik voeg m'n giststarter toe en het vat gaat de gistkast in. Zo, eindelijk alles klaar. Bakje koffie.

 

Na het diner realiseer ik me dat ik niet eens het begin SG weet. Meten dan maar. Na een half uur zoeken vind ik eindelijk m'n SG meter. Bij deze zoektocht is m'n erlenmeyer van 500 ml van de plank af gevallen. Dat kan er ook nog wel bij. Na ontsmetten met alcohol meet ik 1048. Via het waterslot stop ik ook m'n thermometer erin. Ik wil wel es weten hoe constant de temperatuur blijft. Ik meet 19 graden.

 

Zondag middag 30-01-2005. Het is gisteravond laat geworden. Ondanks de vermoeidheid zijn mijn vrouw en ik samen met Theo bij Rob thuis gaan Catannen. Onder genot van diverse biertjes eindigde ik als laatste. Hoe kan het ook.

 

Goed, m'n dochter stuurt me nu weg achter de PC. Ze moet een werkstuk maken voor school. Dit geeft mij de gelegenheid om ff een kijkje te nemen bij het gistvat. De temperatuur is flink opgelopen en is 24 °C. Dit had ik niet verwacht. Het is natuurlijk wel een goed teken. De gist doet goed zijn best. Ik wil dit niet verder laten oplopen dus ik stel de temperatuur van de gistkast in op 18 °C. Maandagmiddag is de temperatuur weer gezakt naar 21 graden. Ben benieuwd hoe dit biertje gaat smaken en of het helder gaat worden.

 

Op het forum van Hobbybrouwen.nl zal ik regelmatig een update geven over dit bier. Je kunt hiervoor kijken op: http://www.hobbybrouwen.nl/ yabbse/index.php/topic,2093.0.html

 

Brouwgroeten,

Titus Rinia

Recept gegevens

batchgrootte:10 l.
kooktijd:90 min.
alcoholpercentage:4.5 %
begin-SG:1048
eind-SG:1014
EBC (kleur):0.0
EBU (bitterheid):0.0
WatertypepH spoelwater: 5.5

Ingrediënten

ingrediënthoeveelheidkooktijdwaardebijzonderheden
Roggemout (6 EBC)1170 g.   6 EBC  
Pilsmout (3 EBC) 500 g.   3 EBC  
Cara Aromamout (300 EBC)130 g.   300 EBC  
Caramout (150 EBC)130 g.   150 EBC  
Kleurmout23 g.      
Hallertau Perle 20 g. 90 min. 4.1 α Bloemen  
Hallertau Perle 8 g. 15 min. 4.1 α Bloemen  
Wyeast 3068 Weihenstephan1      
Maischwater6 liter     Leverancier: Kraan
Spoelwater      Leverancier: Kraan
Bottel suiker6gr/liter      

Maischschema

38 °C45 °C52 °C66 °C72 °C78 °C
20 min.15 min.15 min.45 min.10 min.1 min.

Problemen bij brouwen

Spoelen en filteren verloopt niet vlekkeloos, waarschijnlijk door het hoge percentage roggemout.
't Wort Wat receptendatabase: http://www.twortwat.nl/recepten?id=97