Clubkalender archief

🏆 Clubavond: De Kampioenen Worden Bekend! 🍻

De spanning loopt op! Onze laatste clubavond van het jaar is het moment waarop we de brouwmeesters van het jaar eren.

Kom en wees getuige van de feestelijke uitreiking van de prijzen voor de Clubkampioenschappen! Wie gaat er met de titel vandoor? Daarnaast reiken we de prestigieuze Wisselkei uit aan de brouwer van het Maandbier van het Jaar.

🍲 Smaakvol Intermezzo: Wild met Bier🍺

Tussen de onthullingen door zorgen we voor een smaakvolle onderbreking met een speciaal Bier-Foodpairing intermezzo. Deze keer: de perfecte combinatie van rijk wild met bijpassende bieren. Een culinaire traktatie om de winnaars te vieren!

Mis deze spannende, feestelijke, én smaakvolle afsluiter van het clubjaar niet!

Zorg dat je erbij bent!

En verder:

• Maandbier deze avond is nog niet bekend.
• De proeftafel is weer bezet en ieder kan zijn of haar bier (met recept en brouwaantekeningen) meenemen ter beoordeling. Deze feedback is waardevolle informatie om je bieren nog beter te kunnen maken.
• De bibliotheek is aanwezig met een groot aantal brouwboeken en maandbladen, zoals het Amerikaanse ‘Brew Your Own’. Recent is het nieuwe Biertypenboek van Derek Walsh toegevoegd aan de bibliotheek.

Nu te bestellen: iSpindel door eigen clubleden gemaakt!

Bieren keuren voor clubkampioenschappen🏆

Deze keer gaan we in groepen bepalen welk bier in aanmerking komt voor de titel ‘beste bier van 2025’ en daarmee welke brouwer zal worden verheven tot clubkampioen. Van de bieren die ter keuring worden aangeboden dienen 2 flesjes per bier te worden ingeleverd, tegelijk met het compleet ingevulde inschrijfformulier. Bier in voorgeschreven flesjes met neutrale kroonkurk. Dit jaar geschiedt de inschrijving weer middels het inschrijfformulier via de website van 't Wort Wat! In groepen en onder begeleiding van een Bierkeurmeester gaan we de bieren in meerdere rondes keuren. De speciale jaarbieren zijn dit jaar de Sweet Stout en de Dubbel IPA. Beide bieren zijn gebrouwen op een gezamenlijke brouwdag eerder dit jaar.

't Wort Wat! BierAdventKalender🍻

19:30-19:45 Inleveren Adventsbier! Het is erg belangrijk dat iedereen op tijd is zodat wij in 1 keer door kunnen gaan met de verdeling. De verdeling zal plaatsvinden op de begane grond.

En verder:

• Maandbier deze avond is nog niet bekend.
• De bibliotheek is aanwezig met een groot aantal brouwboeken en maandbladen, zoals het Amerikaanse ‘Brew Your Own’. Recent is het nieuwe Biertypenboek van Derek Walsh toegevoegd aan de bibliotheek.

Uitnodiging: Clubbrouwdag – Skuumkoppe brouwen in Lisserbroek

Skuumkoppe is een vol, romig bovengistend bier met een dieprode gloed en een zachte, karamelachtige smaak. In de geur herken je fruitige tonen van abrikoos en banaan, met een milde bitterheid die het bier perfect in balans houdt. Een echte allemansvriend, zowel voor de herfst als voor de zomer.

Tijdens de brouwdag werken we met een recept dat dit karakter nauw benadert: een moutstort van pils-, tarwe-, Münchener- en caramouten, aangevuld met een subtiele Spalt- en Northern Brewer-hopgift. De gekozen gist zorgt voor dat herkenbare romige en licht fruitige profiel.

Er is ruimte voor zowel klassieke brouwers met gasinstallatie als elektrische brouwers. Wie liever thuis brouwt, kan ook een brouwpakket bestellen met alle exact afgewogen ingrediënten, zodat het bier later zelf kan worden gebrouwen.

Ook onervaren brouwers zijn van harte welkom! Wie voor het eerst meedoet, kan zich aanmelden voor het buddy-systeem. Een ervaren clublid begeleidt je gedurende de dag, helpt bij de opbouw van de installatie, het maischen, koken en vergisten, en zorgt dat je met vertrouwen je eigen bier leert brouwen.

Aanstaande zaterdag 8 november van 14:00 tot 17:00 is het zover: De release van de Polderbok 2025 vindt plaats bij Brouwmaatje Ijweg 463, 2143 CJ Boesingheliede!
Wat kun je verwachten:
• 🍺 Proef de nieuwe Polderbok 2025, vers van de tap (alle aanwezige leden krijgen 2 muntjes welke in te wisselen zijn voor 2x 1 glas polderbok 2025)
• 🧪 Keuring van het Polderbok 2026 recept (door officiële keurmeesters)
• 📦 Afhalen van bestelde dozen — vergeet je QR-code niet!
Kom langs, proef, keur, haal op en geniet van de gezelligheid. Tot zaterdag!

Deze avond krijgen we een lezing en uiteraard een proeverij over/van tafelbieren. Deze avond wordt verzorgd door Ithar da Costa.
Tafelbier, de traditie die blijft smaken. Een vrijwel vergeten bierstijl en allerminst modieus. Maar ook een bierstijl met een ijzersterk verleden, waar we nog steeds inspiratie uit kunnen halen. 
Ithar da Costa is een bekende StiBON biersommelier en oprichter van BlijBier.nl. Hij gaat ons zijn fascinatie voor tafelbieren vertellen. Deze schijnbaar vergeten, licht alcoholische bierstijl verdient meer aandacht. Wat ooit een alledaags drankje was, blijkt een verborgen parel met subtiele smaken en een laag alcoholpercentage. Laat je meevoeren door Ithars passie en ontdek waarom tafelbier een comeback verdient. Kosten voor een introducee bedragen € 7,50.

Lees meer op: https://www.bierschrijver.nl/2024/06/23/
de-fascinatie-van-ithar-da-costa-voor-tafelbier/

Tevens kunnen jullie je bieren inleveren voor de clubkampioenschappen. LET OP: vergeet je niet vooraf in te schrijven. 

En verder:

• Maandbier deze avond is Grodziski van Dennis van Rijswijk.
• De proeftafel is weer bezet en ieder kan zijn of haar bier (met recept en brouwaantekeningen) meenemen ter beoordeling. Deze feedback is waardevolle informatie om je bieren nog beter te kunnen maken.
• De bibliotheek is aanwezig met een groot aantal brouwboeken en maandbladen, zoals het Amerikaanse ‘Brew Your Own’.

Voor iedereen die ooit het verlangen heeft gehad zelf zijn eigen bier te maken, organiseert 't Wort Wat! een Workshop Bierbrouwen. Je wordt in drie theorie-avonden wegwijs gemaakt in het brouwproces. Niet alleen behandelen we de praktijk van brouwen van bier, maar we bespreken ook recepten, grondstoffen en de middelen waarmee je zelf thuis aan de slag kan. Hoe je met eenvoudige middelen zelf thuis een lekker bier kunt maken.

Wat leer je nog meer? Naast de nodige theorie worden er ook diverse bieren gedronken. Dit om inzicht te krijgen in de gebruikte grondstoffen en het biertype dat het oplevert. Op de praktijkdag brouw je in een kleine groep onder begeleiding je eigen bier. Hier zal je ervaren wat het betekent om een Brouwmeester te zijn. Als afsluiting is er een bottelavond waar je eigen bier gebotteld wordt in flesjes. Dit bier kan je vervolgens mee naar huis nemen. Bij de workshop zit een uitgebreid cursusboek om achteraf nog eens alles in te kunnen opzoeken.

De Excursie is rond!
Zie onder het ledenmenu voor details.

Deze avond staat volledig in het teken van keggen en fusten. Hoe werkt het, wat heb je nodig, en wat zijn de voordelen ten opzichte van bottelen? We behandelen ook het schoonmaken en onderhouden van je fusten, en laten de verschillen zien tussen de diverse systemen die je als thuisbrouwer kunt gebruiken. Stap voor stap nemen we je mee, zodat je na deze avond precies weet hoe je zelf kunt tappen in plaats van bottelen.

En verder:

• Maandbier deze avond is nog niet bekend.
• De proeftafel is weer bezet en ieder kan zijn of haar bier (met recept en brouwaantekeningen) meenemen ter beoordeling. Deze feedback is waardevolle informatie om je bieren nog beter te kunnen maken.
• De bibliotheek is aanwezig met een groot aantal brouwboeken en maandbladen, zoals het Amerikaanse ‘Brew Your Own’.

De zomer is nog in volle gang, maar bij de vereniging kijken we alvast vooruit naar de feestdagen! Op zaterdag 13 september 2025 organiseren we een gezamenlijke brouwdag waarop we met een aantal leden een Winterbier gaan brouwen. Een mooie kans om samen te brouwen, ervaringen uit te wisselen en alvast iets moois op fles te zetten voor de winter. Wil je meedoen? Meld je dan nu aan via de website. Je kan inschrijven voor meervouden van 5 liter. 

Over het bier

Het recept is opgesteld door Jan Wurpel, op basis van een voorstel van René Nieuwenburg. Het wordt een smaakvol kerstbier met een moutige basis – met toevoeging van steranijs, kaneel, kruidnagel en sinaasappel – met een warme kleur, een vol karakter en een gebalanceerde bitterheid. Een ideaal bier om te schenken tijdens de koude maanden!

Belangrijke details

• Batchvolume: 20 liter
• Brouwzaalrendement: 72%
• Kooktijd: 60 minuten
• Begin SG: 1.069 — Eind SG: 1.013
• Kleur: 48 EBC
• Bitterheid: 41 IBU (Tinseth)
• BU/GU-verhouding: 0.60

Het volledige recept zal via Brewfather beschikbaar worden gesteld.

Doe je mee?

Er wordt gebrouwen in onze vertrouwde locatie in Lisserbroek, waar voldoende ruimte beschikbaar is voor iedereen die wil meedoen. Ook brouwers met een elektrische installatie, zoals een Grainfather, BrewMonk of Braumeister, zijn van harte welkom. We hebben de stroomvoorziening op de locatie recent uitgebreid en verbeterd, zodat er meerdere elektrische installaties  zonder problemen tegelijkertijd gebruikt kunnen worden. Daarnaast is er ruim voldoende watervoorziening, afvoermogelijkheid en werkruimte aanwezig. Kortom: alle faciliteiten zijn aanwezig om er een geslaagde en efficiënte brouwdag van te maken! Kosten zijn €1,15 per liter als je komt brouwen in Lisserbroek.

Ben je onervaren en wil je graag hulp met het brouwen tijdens deze dag dan kan je aangeven dat je een brouwbuddy wilt. Je krijgt dan een ervaren brouwer toegewezen die je deze dag zal begeleiden. 

Liever thuis brouwen? Bestel het als pakket!

Kun je niet op 13 september aanwezig zijn, maar wil je deze Winterbier toch brouwen? Geen probleem! Je kunt de ingrediënten van het recept ook afhalen tijdens de brouwdag op 13 september. Zorg dan wél zélf voor containers voor je mouten!

🍺 Wat staat er op de tap?

• Huisbieren: 2024 Polderbok & de nieuwe Zonnebock ☀️
• En... ruimte voor jullie eigen bieren! Heb je een fust dat je wilt delen met de club? Laat het ons vooraf weten i.v.m. de koppelingen.
  
  

🍽️ Wat ligt er op je bord?

Warme gerechten zoals:

• Varkenshaas-saté, boeren beenham, kipdijfilet piri piri
• Oma's stoofpotje, romige aardappelschotel, rijst- en groenteschotels
• En nog veel meer lekkers...

Koude gerechten zoals:

• Rundvleessalade, Duitse piepersalade, tortellini-broccoli-ham
• Groenteman salade, fruitsalade en vers stokbrood

Vegetarisch? Geen probleem! We hebben ook een heerlijk vega-aanbod. Laat het ons even weten bij je aanmelding.

Kamperen bij de boer

De mogelijkheid bestaat om kosteloos een tentje 🏕 op te zetten of te overnachten in eigen camper🚐. Deze wens graag vermelden bij de inschrijving.

📍 Locatie: Onze vaste stek bij de familie Duivenvoorden
📫 Adres: Turfspoor 57, 2165 AW Lisserbroek
🕕 Aanvang: 18:00 uur
💸 Kosten voor dit zomerse festijn: slechts €27,50 per persoon.
✅ Aanmelden: via onze website, na inloggen, onder het menu "Voor Leden"
🎉 Kortom: een avond vol smaak, gezelligheid en zomerse vibes.

Mis het niet – dit wordt een feest om te proeven én te onthouden! 

Tijdens deze clubavond duiken we diep in de wereld van receptontwikkeling. Het thema: ‘Ontleed een bier – van glas naar Brewfather’.

We nemen een commercieel verkrijgbaar bier onder de loep. Door goed te proeven, analyseren en bespreken, proberen we samen te ontrafelen wat er precies in het glas zit: moutprofiel, hopkeuzes, vergisting, eventuele toevoegingen en balans. Vervolgens vertalen we onze bevindingen naar een volledig recept in Brewfather, inclusief waterprofiel, maischstappen, gistkeuze en hopgiften.

Uniek aan deze avond is de aanwezigheid van de brouwer van het originele bier! Hij zal luisteren naar onze afwegingen,waar mogelijk vragen beantwoorden en aan het einde van de sessie een oordeel vellen over het door ons samengestelde recept:

• Wat zit er goed?
• Wat zouden we anders kunnen doen?
• Hoe dicht zitten we bij het origineel?

Een leuke én leerzame avond waarin proefvermogen, technische kennis en creativiteit samenkomen. Of je nu zelf met Brewfather werkt of gewoon nieuwsgierig bent naar hoe een bierrecept tot stand komt – deze sessie is voor iedereen boeiend.

En verder:

• Maandbier deze avond is nog niet bekend.
• De proeftafel is weer bezet en ieder kan zijn of haar bier (met recept en brouwaantekeningen) meenemen ter beoordeling. Deze feedback is waardevolle informatie om je bieren nog beter te kunnen maken.
• De bibliotheek is aanwezig met een groot aantal brouwboeken en maandbladen, zoals het Amerikaanse ‘Brew Your Own’.

Let op: deze clubavond is een week eerder en op een andere locatie dan gebruikelijk. Hemelvaartsdag is hier debet aan. 

We trappen het nieuwe barrel-aging-project van dit jaar af met een bijzondere clubavond op een unieke locatie. Je bent van harte uitgenodigd voor een inspirerende en smaakvolle clubavond.

Bas Weijers verzorgt een exclusieve proeverij van meerdere verschillende houtgelagerde bieren. Laat je verrassen door de diversiteit aan aroma's, smaken en invloeden van verschillende vaten – van whisky, bourbon tot wijn en meer. Daarnaast krijgen we een rondleiding door de barrel-opslag én een kijkje in de brouwerij van Jopen, waar vakmanschap en innovatie samenkomen.

Deze avond vormt de officiële kick-off van ons barrel aging-project. We starten samen, doen inspiratie op en wisselen ideeën uit voor de invulling van dit spannende traject.

Jopen Brouwerij – Proeflokaal Waarderpolder
Emrikweg 21, 2031 BT Haarlem

We hopen op een grote opkomst. Mis deze smaakvolle start niet!

Leden die een introducee meewillen nemen dan dit graag vooraf aanmelden. De kosten bedragen €7,50. 

Double of Imperial IPA

Is een IPA maar hoger in alcohol, hogere hopbitterheid en een zwaarder hopkarakter, en is intens hoppig. Meestal volle citrus- en dennen-achtige aroma’s, vaak ook grassig, harsachtig en fruitig  Heeft een cleane afdronk; mout aroma’s horen op de achtergrond en gebruik van een neutrale gist. Medium body. Het  heeft een schone relatief simpele moutsmaak ondersteund de volle hopsmaken maar is niet in balans; hop overheerst en een droge (niet zoete) afdronk. 

Inschrijven voor dit bier gaat na inloggen op de  website via het  Ledenmenu. Je hebt de keuze tot brouwen in Lisserbroek of een pakket afhalen. Let op neem voor afhalen wel iets mee waar de afgewogen mout in kan. De afhalers kunnen natuurlijk voor hun gemak de mouten ter plekke schroten.  Inschrijving sluit 26 april. 

Bierkeurmeester gilde beschrijving; 

Algemene kenmerken
Een Double IPA of Imperial IPA is een bovengistend zeer hopbitter goud tot amberkleuring Amerikaans biertype met 7,5 tot 10 Vol% alcohol.
Uiterlijke kenmerken
Goud tot amberkleuring. Helder (tweeschijn is toegestaan). Schuim is ongelijkmatig, schuimstabiliteit inzakkend tot een blijvend laagje of ringetje. Koolzuurgehalte is normaal tot tamelijk hoog.
Geurassociaties
Zeer prominent hoparoma (citrus, dennen, bloemen, hars, kruiden, tropisch fruit, steenvruchten), . Hoewel Engelse en andere hopsoorten voorkomen, domineren bij de meeste versies de citrusachtige Amerikaanse of New World hopsoorten. Vaak met dry-hopping, wat een aanvullend harsig of grassig aroma geeft.  Zoetige moutaroma's en fruitige esters kunnen op de achtergrond aanwezig zijn, maar een neutraal gistkarakter is kenmerkend. Bij sterke versies kan alcohol waargenomen worden, maar alcoholaroma's mogen niet scherp zijn.
Basissmaak
De basissmaak is zeer bitter tot extreem bitter, zoetig
Smaak
Sterke complexe hopsmaken komen overeen met de hoparoma's. Zeer hoge tot absurd extreem hoge hopbitterheid. Lichte moutigheid ondersteunt het hopkarakter. Moutsmaken zijn neutraal, maar enige karamel- of toastachtige smaken zijn acceptabel, mits deze niet overheersen of te prominent aanwezig zijn. Lichte fruitigheid is toegestaan.
Body
De body is medium tot tamelijk vol.
Mondgevoel
Het mondgevoel is toegankelijk, maar door CO2 (en hop) soms samentrekkend. Alcoholwarmend. Kan licht plakkerig zijn.
Nasmaak
Lange, bittere uitloop, maar niet scherp of hard-bitter. Het bier eindigt droog.
Opmerkingen
Een Double of Imperial IPA is een sterkere en meer bittere versie van een IPA (USA). Sterker/bitterder dan IPA (GB) maar minder moutig, fruitig. Dunner van body en (veel) bitterder dan Barley Wine.
Technische kenmerken
Begin SG  1065 - 1085
SVG  72 - 78%
Alcoholpercentage  7,5 - 10 Vol%
Kleur  15 - 35 EBC
Bitterheid  60 - 120 EBU
Koolzuurgehalte  4,2 - 6,9 gr/ltr

Iedereen wordt uitgenodigd om eigen gebouwen bieren mee te nemen om die te delen met je club genoten. Als waardering krijg je van de vereniging een bier van de bar. Doel is om laag drempelig elkaars bieren te  proeven en feedback aan elkaar te geven. 

Tevens zullen we deze avond een pubkwis organiseren waarbij een paar leuke prijzen te winnen te zijn. 

En verder:

• Maandbier deze avond is nog niet bekend.
• De proeftafel is weer bezet en ieder kan zijn of haar bier (met recept en brouwaantekeningen) meenemen ter beoordeling. Deze feedback is waardevolle informatie om je bieren nog beter te kunnen maken.
• De bibliotheek is aanwezig met een groot aantal brouwboeken en maandbladen, zoals het Amerikaanse ‘Brew Your Own’.

De derde avond bespreken we de diverse bouwketels en overige hulpmiddelen die gebruikt worden in het brouwproces. Natuurlijk proeven we ook weer diverse bieren. 

De tweede avond bespreken we de gisten en hoppen die bij het brouwen worden toegepast en leren de gist en hop te herkennen in de bieren die we op deze avond proeven. Het vergistingsproces en d e eigen schappen van de diverse gisten worden uitgebreid besproken. De diverse hop methodes en eigenschappen van hoppen worden besproken.

De eerste avond bespreken we de mouten die bij het brouwen worden toegepast en leren de mouten te herkennen in de bieren die we op deze avond proeven. Het proces van maischen wordt uitgebreid besproken. 

Deze clubavond staat in het teken van de ALV (Algemene Leden Vergadering). Tijdens de vergadering zal het bestuur verslag doen over het afgelopen clubjaar en zullen de diverse commissies een korte toelichting geven over hun activiteiten. Daarnaast dienen diverse bestuursleden gekozen/herkozen te worden.

In het clubblad van januari heeft het jaarverslag 2024 gestaan en in het clubblad van februari het verslag van de vorige ALV 2024. Verderop in dit clubblad staat de uitnodiging voor de ALV 2025.

Na de vergadering is er natuurlijk het rondje van het bestuur.

Dit is de afsluitende avond van de serie sensorische evaluatie. Walter Bakker heeft vorige jaar gedurende drie avonden diverse smaken en afwijkingen behandeld die in bier aangetroffen kunnen worden. Deze hebben we allemaal kunnen proeven. Vanavond is het de vraag wat er hiervan is blijven hangen. We gaan diverse bieren proeven waar een smaak of afwijking aan is toegevoegd. De kunst zal zijn deze te herkennen en te benoemen. 

En verder:

• Maandbier deze avond is nog niet  bekend. Mocht je mee willen doen aan deze jaarlijkse wedstrijd voor het lekkerste maandbier, neem dan contact op met het bestuur.
• De proeftafel is weer bezet en ieder kan zijn of haar bier (met recept en brouwaantekeningen) meenemen ter beoordeling. Deze feedback is waardevolle informatie om je bieren nog beter te kunnen maken.
• De bibliotheek is aanwezig met een groot aantal brouwboeken en maandbladen, zoals het Amerikaanse ‘Brew Your Own’ en het Nederlandstalige ‘Brouw’.

Op de gezamenlijke brouwdag van 15 februari gaan we een Milk Stout brouwen. Opgeven voor deze dag via de website. De mogelijk bestaat om in Lisserbroek gezamenlijk te gaan brouwen of om het pakket op te halen en dan thuis te brouwen. 

Om iets meer diepgang aan deze dag te geven hier enige lectuur die  verplicht is voor de deelnemers. Stout is een donker bier van het Ale type, gemaakt met behulp van geroosterde mout of gerst, hop, water en gist. Stouts werden van oudsher de verzamelnaam voor de sterkste en krachtigste Porters, meestal 7% of 8%. Er zijn een aantal varianten waaronder de Baltische Porter, Dry stout, en Imperial Stout. De naam Porter werd voor het eerst gebruikt in 1721 om een donker bier aan te duiden dat populair was onder de kruiers in Londen. Het was gemaakt met geroosterde mout. Ditzelfde bier is later ook bekend geworden als Stout. De geschiedenis en de ontwikkeling van Stout en Porter zijn met elkaar verweven.  

Geschiedenis

De geschiedenis van Porter gaat terug tot 1730 waar het in Londen werd gebrouwen en gedronken. Het werd zeer populair in Groot-Brittannië en Ierland, en was verantwoordelijk voor de trend dat grote regionale brouwerijen met "gebonden" pubs ontstonden. Met de komst van pale ale is de populariteit van donkere bieren afgenomen, met uitzondering van Ierland, waar de brouwerijen van Guinness, Murphy's en Beamish in omvang groeiden door de internationale belangstelling voor het Iers (of dry) stout. "Voedende" en zoete "milk" stouts werd populair in Groot-Brittannië in de jaren na de Tweede Wereldoorlog, echter deze populariteit daalde aan het eind van de 20e eeuw - met uitzondering van een paar brouwers- zoals in Glasgow met Sweetheart Stout, en in Jamaica met Dragon Stout. Door schrijvers zoals Michael Jackson is er vanaf de jaren 70 een wereldwijde opleving gekomen in de speciaal bier markt voor stouts en Porters. Oorspronkelijk betekent het Engelse bijvoeglijk naamwoord Stout "trots" of "moedig", maar later, na de 14e eeuw verschoof de betekenis naar "sterk". Het eerste bekende gebruik van het woord stout voor bier was in het Egerton Manuscript in 1677. De aanduiding stout Porter werd gebruikt in de 18e eeuw voor een sterke versie van de Porter, en door Guinness van Ierland in 1820. Hoewel Guinness Porters brouwde sinds 1780, was het van oorsprong een Ale brouwer vanaf de oprichting in 1759. Met Stout werd  bedoeld "sterk" en het kan worden gerelateerd aan elk type bier, zolang het maar sterk was: in het Verenigd Koninkrijk was het mogelijk om een "Stout Pale Ale" aan te treffen. Later werd stout uiteindelijk alleen nog maar geassocieerd met de Porteren werd een synoniem van donker bier.Tijdens het laatste deel van de 19de eeuw kreeg de Stout Porter de reputatie een gezonde en versterkende drank te zijn, zodat het werd gebruikt door atleten en zogende moeders, terwijl de artsen vaak aanbevolen om het herstel te bevorderen.

Soorten Stout

Stouts zijn er in een groot aantal variëteiten.

Dry of Iers Stout

Iers Stout of Dry Stout (in het Iers; leann dubh, "zwart bier") is erg donker ofwel rijk aan kleur en het heeft vaak een geroosterde of koffie-achtige smaak. Het meest bekende voorbeeld is Guinness gevolgd door Murphy's en Beamish. Maar er zijn tegenwoordig meer brouwerijen die zich toeleggen op het produceren van stout. Het alcohol gehalte en het "droge" karakter van een Dry of Iers stout zijn beide matig tot laag.

Imperial Stout

Imperial Stout, ook wel bekend als 'Russian Imperial Stout" of "Imperial Russian Stout", is een sterk donker bier dat in de 18de eeuw gebrouwen werd door de Thrale Brouwerij in Londen voor de export naar het hof van Catharina II van Rusland. In 1781 ging de brouwerij over in andere handen en het bier werd bekend als Barclay Perkins Imperial Brown Stout. Toen de brouwerij werd overgenomen door Courage, werd het bier omgedoopt tot Courage Imperial Russian Stout. Het heeft een hoog alcoholgehalte - 9% tot 10%. Dit hogere alcoholgehalte was nodig om te voorkomen dat het bier tijdens het vervoer bevroor als gevolg van de lage temperaturen in de Oostzee. Guinness maakt een 7,5%-versie welke ze de Foreign Extra Stout noemen. De Boston Beer Company (Samuel Adams) maakt een 9,2% versie, aangeduid met Imperial Stout.

Porter

Er bestaat een groot meningsverschil over dit onderwerp. Op een bepaald moment werd de Porter beschouwd als een alternatieve naam voor Stout. Het werd oorspronkelijk gebruikt in de 18e eeuw. Historisch gezien zijn er geen verschillen tussen Stout en Porter, hoewel er een tendens zichtbaar is dat brouwerijen hun sterkere donkere bieren onderscheiden met de woorden "extra", "dubbel" en "stout". De term stoutwerd aanvankelijk gebruikt om een sterkere Porter van een brouwerij te typeren.

Baltic porter

Een versie van de Porter, die wordt gebrouwen in Denemarken, Finland, Estland, Letland, Litouwen, Polen, Rusland en Zweden. Het heeft een hoger alcoholgehalte dan gewone Porters. In de 18de eeuw werden Export Ales vanuit Groot-Brittannië ingevoerd in de Baltische landen. Deze bieren werden vervolgens ook lokaal geproduceerd maar de invloed van de regionale bierstijlen was hierin wel merkbaar. Het bovengistende bier is nu vooral gebrouwen met een ondergist in de Slavische en Baltische brouwerijen.

Milk Stout

Milk Stout (ook wel zoete stout of crème stout) is een Stout die lactose bevat. Lactose is melksuiker. Omdat de lactose niet vergistbaar is door biergist, geeft dit een zoetheid, body en calorieën aan het bier. Men beweerde dat Milk stout voedzaam zou zijn, en het werd gegeven aan jonge moeders die borstvoeding gaven. Dit gold ook voor andere stouts, zoals de Guinness. Een klassiek voorbeeld van Milk Stout is Mackeson's, waarvan de oorspronkelijke brouwers beweerden "elke pint bevat de energiegevende koolhydraten van 10 gram pure koemelk". In de periode vlak na de Tweede Wereldoorlog, toen voedsel nog op rantsoen was, gebood de Britse regering de brouwers om het woord "melk" te verwijderen van etiketten en advertenties.

Oatmeal Stout

Oatmeal Stout is een stout met haver, normaal gesproken een maximum van 30%. Een grotere hoeveelheid haver kan leiden tot een bittere of wrange smaak. Tijdens de Middeleeuwen was haver werd een algemeen gangbaar ingrediënt in bier, in verhoudingen tot wel 35%. Het gebruik van haver was vanaf de 16^e eeuw geheel verdwenen op enkele gebieden in Scandinavië na, dat nog steeds vasthield aan het gebruik van haver tot het begin van de 20e eeuw. Het verhaal gaat dat in 1513 Tudor zeemannen het haverbier weigerden te drinken vanwege de bittere smaak. Er was een opleving in het gebruik van haver tegen het einde van de 19e eeuw, toen zogenaamd herstellende, voedende bieren zoals de Milk Stout populair waren. Maclay uit Alloa produceerde een Original Oatmalt Stout in 1895 waarbij 70% havermout wordt gebruikt, en een Oatmeal Stout in 1909 met 30% havervlokken. In de 20e eeuw bevatten veel Oatmeal Stouts slechts een minimale hoeveelheid haver. Bijvoorbeeld, in 1936 gebruikt Barclay Perkins Oatmeal Stout slechts 0,5% haver. Omdat de Oatmeal Stout was parti-gyled (hier kom ik later op terug in een ander artikel) met hun Porter en standaard Stout, bevatten deze ook het dezelfde percentage haver. De naam lijkt gegeven vanuit marketing oogpunt. In de jaren 1920 en 1930 was Whitbread Londen Stout en Whitbread Oatmeal Stout identiek, alleen anders verpakt. De hoeveelheid haver die Whitbread gebruikte was minimaal, ongeveer rond de 0,5%. Een dergelijke kleine hoeveelheid haver zal weinig effect hebben gehad op de smaak of de textuur van deze bieren.Veel brouwerijen produceerden in de jaren 50 van de vorig eeuw nog Oatmeal Stouts, bijvoorbeeld Brickwoods in Portsmouth, Matthew Brown in Blackburn en Ushers in Trowbridge. Toen Michael Jackson melding maakte van de ter ziele gegane Eldrige Pope Oatmeal Stout in zijn boek uit 1977 The World Guide to bier, werd Oatmeal Stout niet meer gemaakt. Charles Finkel, de oprichter van Merchant du Vin, was nieuwsgierig genoeg om opdracht te geven aan Samuel Smitheen versie te produceren.Samuel Smith's Oatmeal Stout werd toen het voorbeeld voor andere brouwerijen. Havermout stouts hebben meestal niet specifiek een haver smaak.De soepelheid van havermout stouts komt uit het hoge gehalte aan eiwitten en vetten en de hoge viscositeit en body van het bier.

Chocolate stout

Chocolade stout is een naam die brouwers soms geven aan bepaalde stouts die een opmerkelijke donkere chocolade smaak hebben door het gebruik van donkere, meer aromatische mout, in het bijzonder chocolade mout. Deze mout is gebrand totdat hij een chocolade kleur krijgt. Soms, zoals bij Young's Double Chocolate Stout, en Rogue Brewery'sChocolate Stout, worden de bieren ook gebrouwen met een kleine hoeveelheid echte chocolade.

Koffie stout

Donker geroosterde mout, zoals zwarte patent mout (de donkerste geroosterde soort), kunnen een bittere koffiesmaak aan het bier geven.Sommige brouwers benadrukken graag de koffiesmaak en voegen gemalen koffie toe.Brouwers geven deze bieren namen zoals "Guatemala Coffee Stout", "Espresso Stout", "Breakfast Coffee Stout", enz. Het alcohol percentage van deze koffie stouts zal variëren van onder de 4% tot meer dan 8%.De meeste voorbeelden zijn droog en bitter, terwijl anderen melksuiker toevoegen en een zoete stout maken, dat dan een naam krijgt als "Coffee & Cream Stout" of gewoon "Coffee Cream Stout".Andere smaken zoals munt of chocolade kunnen ook worden toegevoegd in verschillende verhoudingen. 

Oyster stout

Oesters hebben een lange verhouding met stouts. Toen stouts waren ontstaan ​​in de 18de eeuw, waren oesters een alledaags voedsel. Het werd vaak geserveerd in pubs en bars. Het eerst bekende gebruik van oesters als onderdeel van het brouwproces van Stout was in 1929 in Nieuw-Zeeland, gevolgd door de Hammerton Brewery in Londen, Verenigd Koninkrijk, in 1938. Een aantal Britse brouwers gebruiken oesters in Stouts tijdens periode vlak na de Tweede Wereldoorlog. Moderne oester stouts kunnen worden gemaakt met een handvol van oesters in het vat. Vandaar de opmerking van de Porterhouse Brewery uit Dublin dat hun bekroonde Oyster Stout niet geschikt is voor vegetariërs. Andere zoals Marston's Oyster Stout gebruiken gewoon de naam met de vermelding dat het bier geschikt zou zijn om te drinken met oesters.  

Beschrijving van de Milk Stout

• Algemene kenmerken, Milk (Sweet) Stout is een donkere Engelse stout. Zoet, zacht geroosterd. Bovengistend, met 3,0 tot
  5,0 Vol% alcohol.
• Uiterlijke kenmerken, Erg donker tot zwart van kleur, meestal helder met soms een tweeschijn. Een romige beige tot bruine
  schuimkraag.
• Geurassociaties, Een zacht geroosterde mout geur met soms koffie- en/of chocoladeaccenten. Een matige tot medium
  fruitigheid. Weinig hop in de geur.
• Basissmaak , Zeer zoet tot zoet, bitterig.
• Smaak, Zwart geroosterde granen en mouten overheersen de smaak (zoals in de Dry Stout). De hoppigheid is
  laag, maar het meest opvallend in de vergelijking is de zoetheid van een Milk Stout, vaak door
  toegevoegde lactose (melksuiker).
• Body, Medium tot vol.
• Mondgevoel, Romig met weinig tot matige hoeveelheid koolzuur. Plakkerig. Door het zoet, rond van smaak.
• Nasmaak, Zoetig, karamel-achtig en toch droog door kleurmouten.
• Opmerkingen, Een Milk Stout doet denken aan een espresso met suiker. Tegenwoordig wordt hij ook wel Sweet
  Stout genoemd. De zoetheid komt vooral door toegevoegde lactose, soms samen met een hoog
  restsuikergehalte.
• Technische kenmerken
  Begin SG 1041 – 1059
  SVG 59 – 71%
  Alcoholpercentage 3,0 – 5,0 Vol%
  Kleur 200 – 450 EBC
  Bitterheid 21 – 35 EBU
  Koolzuurgehalte ca. 4,4 gr/ltr
  Voorbeelden Mackeson's Stout, De Prael, Samuel Adams Cream Stout, VandeStreek Milk Stout,
  Nr. BJCP style (2015): 16A

Recept

Left Hand Milk Stout - 5.9% Sweet Stout

IBU : 21
BU/GU : 0.3
Kleur : 137 EBC
SG voor koken : 1038
Begin SG : 1070
Eind SG : 1025

Batchgrootte : 10 L
Kookvolume : 16.5 L
Vol. na koken : 13 L
Maischwater : 13.72 L
Spoelwater : 4.96 L
Kooktijd : 60 min
Totaal water : 18.68 L
Maischrendement: 75%

Vergistbare ingrediënten
1.3 kg - Pale Ale 6 EBC (36.7%)
580 g - Pilsmout 7.9 EBC (16.4%)
350 g - Geroosterde gerst 1370 EBC (9.5%)
250 g - Chocolade 1240 EBC (7.3%)
250 g - Crystal mout 120 EBC (7.3%)
250 g - Munich 15 EBC (7.3%)
240 g - Melk Suiker (Lactose) 0 EBC (6.8%)
150 g - Gerste vlokken 3.3 EBC (4.4%)
150 g - Haver vlokken 2 EBC (4.4%)
Hop (20 g)
60 min - 5.2 g - Hallertau Magnum - 14% (16 IBU)
10 min - 15 g - East Kent Goldings (EKG) -...
Diversen
Maischen - 0.455 g - Calcium Chloride (CaCl2)
Maischen - 0.545 g - Magnesium sulfaat (MgSO4)
Maischen - 1.091 g - Gips (CaSO4)
Spoelen - 0.62 ml - Melkzuur 80%
15 min - Koken - 0.4 g - Gist voeding
Gist 1 pakje - Windsor

Maischprofiel
66 °C - 90 min - Temperatuur
78 °C - 15 min - Temperatuur

Waterprofiel
Ca 72 Mg 8 Na 4 Cl 34 SO 114 HCO 62
SO/CI verhouding: 3.4
pH maisch: 5.19
pH spoelwater: 5.8

Bron recept BYO, Left Hand Milk Stout

Wij hebben deze avond Patrick Theunissen van brouwerij Dame Jeanne. Deze brouwerij heeft zich gespecialiseerd in brut bieren volgens de traditionele methode methode (methode champenoise). Voor meer informatie zie website: Dame Jeanne.

Partick zal ons inwijden in deze methode via een presentatie en natuurlijk zullen we een aantal van deze bieren proeven. Aan de leden die mee hebben gedaan aan de brouwdag van november en inmiddels de brut bieren gebotteld hebben, hierbij de oproep om enkele flessen mee te nemen en aan te proeftafel gezamenlijk te proeven. We zullen Patrick vragen ook zijn mening over onze eigen brut bieren te geven.    

En verder:

• Maandbier deze avond is een kloon van BrewDogs ‘Dead Pony Club’.
• De proeftafel is weer bezet en ieder kan zijn of haar bier (met recept en brouwaantekeningen) meenemen ter beoordeling. Deze feedback is waardevolle informatie om je bieren nog beter te kunnen maken.
• De bibliotheek is aanwezig met een groot aantal brouwboeken en maandbladen, zoals het Amerikaanse ‘Brew Your Own’ en het Nederlandstalige ‘Brouw’.