Temperatuur meten waar het ertoe doet

Veel hobbybrouwers regelen de temperatuur van hun vergisting met behulp van een externe temperatuurcontroller, zoals de populaire Inkbird ITC-308. Vaak wordt de temperatuursensor tegen de buitenwand van het vat bevestigd. Hoewel dit in de praktijk meestal goed werkt, meet je daarmee niet altijd de werkelijke temperatuur van het vergistende wort. Om de temperatuurregeling verder te verbeteren heb ik mijn Brew Monk RVS vergistingsvat voorzien van een eenvoudige aanpassing. Daarbij is de originele analoge thermometer vervangen door een thermowell waarin de sensor van de Inkbird-controller wordt geschoven. Met behulp van de Inkbird regel ik de temperatuur van de  koelkast en daarmee van het wordt dat staat te vergisten.

Waarom deze aanpassing?

Tijdens de vergisting produceert gist warmte. De temperatuur van het wort kan daardoor enkele graden hoger liggen dan de omgevingstemperatuur in de gistkast. Wanneer de temperatuurmeting niet direct in de vloeistof plaatsvindt, ontstaat er altijd een zekere afwijking tussen de gemeten temperatuur en de daadwerkelijke temperatuur van het bier. Het Brew Monk vergistingsvat is standaard uitgerust met een analoge thermometer. Deze geeft een indicatie van de temperatuur, maar is niet geschikt om rechtstreeks een temperatuurregeling aan te sturen. Door deze thermometer te vervangen door een thermowell kan de Inkbird-sensor rechtstreeks in het midden van het vat meten, zonder in contact te komen met het wort.

De gebruikte onderdelen

Voor deze aanpassing zijn slechts twee componenten nodig:

• Een Inkbird ITC-308 temperatuurcontroller.
• Een RVS thermowell van 150 mm lengte, voorzien van M10x1,5 schroefdraad en een buitendiameter van 6 mm.

De thermowell werd gevonden op AliExpress en bleek vrijwel perfect aan te sluiten op de opening van de originele thermometer. Daardoor was geen aanvullende bewerking van het vat nodig.

Montage

Na het verwijderen van de analoge thermometer blijft een bestaande opening in de wand van het vergistingsvat over. De thermowell kan hier rechtstreeks in worden gemonteerd met behulp van de aanwezige schroefdraad en afdichtingsrubber. Op de foto's is te zien dat de thermowell diep in het vat steekt en ongeveer tot het midden reikt.

Hierdoor bevindt het meetpunt zich daadwerkelijk in het wort en niet tegen de wand van het vat. De temperatuursensor van de Inkbird wordt vervolgens in de thermowell geschoven. Omdat de sensor droog blijft, kan deze eenvoudig worden verwijderd voor reiniging of onderhoud.

Resultaat

Het grote voordeel van deze oplossing is dat de temperatuurregeling nu gebaseerd is op de temperatuur van de vergistende wort zelf. De Inkbird schakelt de verwarming of koeling van de gistkast in op basis van een veel representatievere meting.

Dit levert verschillende voordelen op

• Nauwkeurigere temperatuurregeling tijdens de vergisting.
• Minder invloed van schommelingen in de omgevingstemperatuur.
• Betere controle over de activiteit van de gist.
• Minder risico op ongewenste smaakafwijkingen door temperatuurschommelingen.
• Een nettere installatie zonder sensoren die aan de buitenzijde van het vat zijn bevestigd.

Praktijkervaring

De thermowell past verrassend goed in de opening van de originele thermometer van het Brew Monk vergistingsvat. De montage is eenvoudig en volledig omkeerbaar. Bovendien blijft het vat volledig gesloten, waardoor geen extra risico op besmetting ontstaat. Omdat de sensor zich midden in de vloeistof bevindt, wordt de temperatuur gemeten op de plaats waar deze voor de vergisting het meest relevant is. De regeling van de gistkast reageert daardoor direct op veranderingen in de temperatuur van het wort en niet op de temperatuur van de lucht in de kast of de wand van het vat.

Conclusie

Voor brouwers die hun vergisting nauwkeurig willen beheersen is het vervangen van de analoge thermometer door een thermowell een relatief kleine investering met een groot effect. De combinatie van een Brew Monk RVS vergistingsvat, een Inkbird ITC-308 en een lange RVS thermowell zorgt ervoor dat de temperatuur wordt gemeten waar het echt telt: in het vergistende wort zelf.