Terug in de tijd: Bezoek aan Brouwerij De Keyzer

Op vrijdag 5 juni streken Judith en ik neer in het bourgondische Maastricht voor een fantastisch uitstapje. Als gepassioneerde hobbybrouwer kan een bezoek aan een historische brouwerij natuurlijk niet ontbreken. Onze bestemming was de roemruchte stoombierbrouwerij De Keyzer in de wijk Wyck. Zodra je hier binnenstapt, reis je letterlijk terug in de tijd. Het unieke aan dit complex is namelijk dat de brouwerij nog volledig in de oorspronkelijke staat verkeert, precies zoals deze aan het einde van de negentiende eeuw werd ingericht en achtergelaten!

De geschiedenis van deze plek gaat terug tot halverwege de zeventiende eeuw, toen hier al een brouwerij met de naam ‘Den alden Wolsack’ stond. In 1827 kreeg het verhaal echt vorm toen Nicolaas Antoon Bosch de brouwerij overnam. Onder leiding van de familie Bosch groeide het bedrijf in de negentiende eeuw enorm, met grote verbouwingen en de transformatie tot een heuse stoombierbrouwerij. Wat deze brouwerij in die tijd extra bijzonder maakte, is dat zij volledig zelfvoorzienend waren en over een eigen mouterij beschikten. Van het ontkiemen van het graan tot het eesten, ze hadden het volledige proces en daarmee de kwaliteit en smaak van hun mout helemaal in eigen hand. Helaas viel in 1970 het doek en sloot de brouwerij na decennialang in de familie te zijn geweest. Gelukkig is dit prachtige negentiende-eeuwse brouwerserfgoed gered en als museum bewaard gebleven.

Onze rondleiding begon letterlijk bij de bron: het water. We zagen de oude waterput, veilig weggewerkt onder een robuust stalen rooster. Vanuit de put liepen we door naar het hart van het brouwproces, waar de oude beslagkuip een enorme indruk maakte. Bovenop de open kuip is een zwaar, gietijzeren roerwerk met grote tandwielen gemonteerd. Als je daar staat, omringd door die authentieke sfeer van eind negentiende eeuw, ruik je haast nog de zoete geur van hun eigengeproduceerde mout.

Vroeger was koelen een ware industriële uitdaging, iets waar we met onze moderne apparatuur nu veel minder bij stilstaan. We vergaapten ons aan een robuuste ammoniakcompressor uit 1910. Deze enorme machine, aangedreven door een groot vliegwiel en een drijfriem, is een prachtig stukje vroege industriële innovatie in de brouwwereld. Iets verderop kwamen we langs een indrukwekkend koelschip met daarin een zware koperen koelspiraal die in een roestige, rechthoekige bak gedompeld was. Het laat perfect zien hoeveel moeite men vroeger moest doen om de vergistingstemperaturen onder controle te houden.

In de oude kuiperij werd duidelijk dat brouwen vroeger onlosmakelijk verbonden was met pure houtbewerking. We bewonderden de oude houten schaafbanken, een indrukwekkende handaangedreven slijpsteen en de tassen met gereedschappen die nog netjes aan de witgekalkte muur hingen. Ook een prachtig mechanisme om de zware, kenmerkend geel-zwart geschilderde houten vaten te takelen en te wegen stal de show. Later in de toer bekeken we het oude afvulproces, waar de historische ‘Isobarische Afvulapparatuur’ stond om de fusten onder tegendruk te kunnen vullen. In de kelder waren de latere gevolgen van de verpakkingsrevolutie zichtbaar, met opgestapelde vroege metalen fusten.

Het is een absolute aanrader om een bezoek te brengen aan deze enige in Nederland nog bestaande brouwerij uit de negentiende eeuw.