Van de gadgetcommissie, september 2026

Zelfbouw Oxebarhouder

De commissie vergadert sinds januari voorlopig even niet. Allereerst is onze voorzitter Bert Tas ons onverwacht snel ontvallen; heel triest en daar is al eerder in dit blad een ‘in memoriam’ aan gewijd. Daarnaast hebben we een paar leden medisch in de lappenmand. Er is dus besloten om tot na de zomerstop even niet meer bij elkaar te komen. Beterschap mannen!

Maar de overige gadgetleden zitten niet stil en er hebben nog een paar projecten de ‘ongoing’ status. En één daarvan is inmiddels wel afgerond en dus kunnen we toch wat publiceren.

Inleiding

Weet u het nog …? Ooit, in een ver verleden, hadden Spa petflessen een extra bodempje dat er in het midden met kit aan bevestigd was. Rood voor, u raadt het al, Spa rood (rode dop) en groen voor gezoete Spa Citron (groene dop). Als ik het goed heb was er ook nog een blauwe bodem voor een plat watertje zonder bubbels. Was wel duidelijk eigenlijk en ook prettig, want dan bleven die flessen tenminste fatsoenlijk rechtop staan. En dat was op een spijlenrekje van een koelkast of in het flessenvak in de deur wel prettig. Maar toen andere frisdrankmerken petflessen in de handel brachten zonder bodem, heeft Spa die kostenpost blijkbaar maar geschrapt.

De situatie nu

Petflessen… wat een rampendingen. Ze mieteren binnen no-time om door de 5 ‘lobben’ in de bodem. Van 1-persoons drinkflesjes tot grote flessen, Oxebar fusten van 4 liter of nog groter van 8 liter. In kunststof is het allemaal hetzelfde liedje, ze staan niet stevig door die rare, gewelfde bodem. En of het nou een fles cola is of een Oxebar, als ze omvallen vooral dan niet openmaken om een schuimfontein te voorkomen.

En als je dan tap apparatuur op zo'n Oxebar fles zet, wordt het hele spul topzwaar, dus nog instabieler. Vooral als ie leeg begint te raken is de dragende massa weg en bam, daar ligt ie weer. Dat wil je niet… Dus je hebt een houder nodig om e.e.a. te fixeren en een stukje bodemplaat erbij is dan aanbevolen voor extra stabiliteit.

In de laatste vergadering van januari hebben er twee identieke prototypen op tafel gestaan, beide gemaakt met een 3D printer. Een houder van rond 160 inwendig, met daaraan vast een tweede dunnere buis voor een CO₂ patroon. Dat is op zich al een flinke vooruitgang, maar wel één met een paar nadelen :

1. Het feitelijke eigen gewicht van zo’n geprinte versie is wat laag. Het geheel wordt stabieler, maar bij lediging van – met name – een 8 liter Oxebar versie kan die toch nog topzwaar worden en ‘dwarsop’ ( naar opzij ) om kiepen.

2. In de bodem zitten een paar spijlen, zodat een Oxebar er niet doorheen kan zakken, want dan mist die houder zijn functie als ie wat omhoog schuift. Maar er mist een stabiliserende bodemplaat die wat breder is dan de houder zelf.

3. Een 3D printer staat ca. zes uur te ‘rammelen’ vooraleer een exemplaar klaar is.En dat maakt zo'n 3D geprinte versie een beetje kostbaar. En daarnaast beschikt niet iedereen over zo'n printer.

Nou is de stelregel in onze commissie ‘KISS’ (Keep It Simple Stupid). We willen handige hulpmiddelen voor onze medeleden hobbybrouwers bedenken, toegankelijk, zo simpel mogelijk en tegen zo laag mogelijke kosten. Dus kwam in het overleg de opmerking: “Waarom op een dure manier een 3D-versie printen als onderdelen in kunststof al bestaan”? En zo is de zelfbouwversie ontstaan met bestaande materialen die in de bouw reeds voorhanden zijn. Een beetje ‘handige Harry’ moet dit zeker kunnen.

Nou is de gadget commissie een denktank en geen assemblage bedrijf, dus hier volgt een uiteenzetting voor eenvoudige zelfbouw, met wat foto's ter verduidelijking. Aan de slag dus en succes… Maar vooraf nog twee opmerkingen terzijde :

1. Gaandeweg de bouw van het prototype is-ie ter beoordeling een keer mee geweest naar een clubavond. Men was positief, er kwamen een paar verbeterpunten naar voren die we hebben mee genomen.
   En we hebben geconstateerd dat CO₂ patronen van Sodastream en Quooker exact hetzelfde model zijn. Een reduceerventiel past op beide.

2. Deze beschrijving dient als richting gevend voorbeeld, variaties zijn mogelijk.

Zelfbouw stap voor stap

Benodigde materialen

• Een PVC ‘schuifmof’ , inwendig rond 160 mm. Waarom een schuifmof ? Daar zit halverwege geen richel (stootrandje) in en in een gewone PVC mof wel. Daardoor kan de Oxebar er tot de bodem in zakken. Zo’n mof is 15 cm hoog en da’s voldoende, dat is getest.
• Een plaatje van 25 x 25 cm plexiglas of trespa plaat. Dit is kunststof en bij morsen te reinigen onder de kraan. Een houten of triplex plaatje kan wel, maar het gaat ook mee in de koeling en slaat daarna nat aan door condens, als je het setje eruit haalt. In dat geval of bij morsen wordt dat hout lelijk en op den duur onhygiënisch vies (schimmel!).
• Een stukje PVC regenpijp van 25 cm lang, rond 90
• Idem PVC, rond 80
• En idem PVC, rond 75

Die rond 90 heb je nodig om twee boutjes te bevestigen. Je hand past niet in een kleiner formaat buis. Daarna past rond 80 er als opvulpijpje in en daarin weer een rond 75. Denk maar aan een matroesjka poppetje… dat idee dus. En dan staat je CO2 patroon er mooi recht in. Geen gewiebel met risico op omvallen.

• Vier slotboutjes M5x25 mm met moertjes (maat 10).
• Twee boutjes met verzonken kop, kort M5 mm) draad en dezelfde moertjes maat 10.
• Twee tafel/stoelhoekjes o.i.d. voor bevestiging van de schuifmof aan de bodemplaat van 25 x 25 cm.
  Bij het prototype zijn plastic meubelhoekjes toegepast (zie foto's).
• Set van 4 (of 6) ‘viltjes’ (voor bijvoorbeeld stoelpoten). Te plakken onder de bodemplaat om krassen in een tafel te voorkomen. Viltjes bestaand uit kunststof schuim zijn het beste, ook weer vanwege de reiniging.

Benodigd gereedschap

• Boormachine met boortje 6 mm en 10 of 12 mm (afhankelijk van kopgrootte van de 2 verzonken boutjes).
• Slijpschijf.
• Steek/ringsleuteltje 10 of idem dopsleutel met ratel.
• Schroevendraaier voor de 2 verzonken boutjes in bodemplaat.
• Een paar wasknijpers of kleine lijmklemmen.
• Een vijl.
• Een veiligheidsbril

Stappenplan

• Plaatje op maat maken (of kant en klaar kopen).
  Kunststof plaat zagen met een fijne ijzerzaag in je decoupeer zaagmachine, dit i.v.m. splinteren. Ook om die reden de plaat niet laten ‘klapperen’ . Bij voorkeur langs een steunlat zagen om netjes rechtuit te gaan. Een handzaag voor hout kan ook, afstrepen met een stift en dan rustig zagen. Randen en - vooral – de hoeken even nalopen met een vijl of langs schuurmachine halen om scherpe kantjes en hoekpunten glad te maken.

• Schuifmof rond 160 aan schaffen. Niet alle bouwmarkten hebben dat, soms is hun sortiment max. tot rond 110. Dan maar even naar de bouwmaterialen handel. Ik heb daar overigens € 14,75 voor die mof betaald

• Eerder genoemd klein materiaal aanschaffen.

• In de beide randen van de schuifmof zit een rubberen ring en daarom is die rand verdikt om - ook daar - rond 160 in die rubbers door te laten. Die verdikking is de sparing waar de rubber ring in valt. In die verdikking komt aan beide zijden het uiteinde van een slotbout.

• Met de boutjes bij de hand op die rand met een stift o.i.d. de plek markeren waar de bout komt, zodat later de bout met moer netjes in de sparing onder het rubber valt.

• Maak gebruik van de lasnaad (af fabriek) om recht boven elkaar te markeren.

• Gaatje boren met 6 mm boor op beide plekken. Voorzichtig boren, hou het rubber heel! De rubberen rand omvouwen en vastzetten met klemmetjes of knijpers om schade te voorkomen.

• Alle drie PVC regenpijp stukjes even vijl erlangs halen voor de zaagrafels.

• PVC regenpijp rechtop tegen schuifmof zetten. Laat knijpers e.d. zitten, die zijn later nog nodig. Door de boorgaatjes met een stift de boorplekken markeren in de rond 90 PVC buis.

• Gaatje boren in rond 90 met 6 mm boor op die beide plekken.
  NB: Met montagekit, PVC lijm o.i.d. de twee pijpen aan elkaar maken is niet effectief. De raakvlakken zijn te klein en dit houdt in het gebruik geen stand, mede ook door de regelmatige temperatuurverschillen die de set ondergaat.

• Beide buizen aan elkaar monteren, gladde kop van de slotbouten in de 90 mm pijp plaatsen.

• Moeren er stevig op draaien in de twee randen van de schuifmof.

• Nou komt de lastigste: met een slijpschijf het overschot schroefdraad wegslijpen en de moer zelf gelijk ook glad slijpen. Neem de tijd, dit is een beetje een precisiewerkje. Zet een veiligheidsbril op, door de ronde pijp vliegen de vonken diverse kanten op!

• Rubber randen los maken en checken of de ergste bobbel weg is. Zeker bij de bovenste bout, onderin is niet zo spannend i.v.m. de ronding in de Oxebar bodem. Daar hoeft de Oxebar fles tenslotte niet langs te glijden.

• Links en rechts in de verdikte onderrand van de schuifmof - met slotboutje bij de hand - markering maken voor de 2 bouten die voor verbinding met de onderplaat zorgen.

• Gaatje boren met 6 mm boor op die beide plekken.

• Slotbouten met de gladde kop in de verdikking plaatsen en uitwendig monteren aan een hoekplaatje.

• Het geheel diagonaal op de kunststof onderplaat op maat centreren.

• Twee boorgaatjes met stift op de onderplaat markeren.

• Gaatje boren met 6 mm boor op die beide plekken. Plaat omdraaien en in de bodem de twee schroefgaten met een dikkere boor ter grootte van de diameter van de schroefkoppen voorzichtig een sparing uitkotteren.

• Truc: om te zorgen dat je niet door de plaat heen schiet, je boor achteruit laten draaien om te voorkomen dat-ie te diep in de kunststof vreet.

  • In dat ‘trechtervormige’ boorgat vallen dan de twee bouten verzonken in de plaat. Steken dus niet uit en maken geen krassen in een tafel o.i.d.

• Bouten van onderaf plaatsen en met moertjes verbinden met de hoekplaatjes.

• Vier ‘viltjes’ op de hoeken aan de onderkant plakken en eventueel twee - voor alle zekerheid – op de verzonken boutjes.

• Hele set omdraaien, PVC 80 en 75 mm erin zetten en voila… houder klaar.

Deze bouwwijze dient als voorbeeld. Wil je kleinere boutjes gebruiken, leef je uit. Nog mooier zijn popnagels voor de bevestiging van de schuifmof met de PVC 90 mm pijp. Maar niet iedereen heeft een popnageltang. En daarom is deze ‘bouwwijze voor dummies’ beschreven.

Laatste opmerking: de rubberen ring inspuiten met siliconenspray is een truc om de Oxebar makkelijker te plaatsen en te verwijderen. Mocht dat niet bevallen, kun je die rubberen ring eventueel wegsnijden met een Stanleymes.
Denk om je vingers! Een klein scherp schaartje werkt ook. Maar de Oxebar schuurt dan wel langs de afgeslepen bout in de rand, dus raden we aan daar een stukje rubber te handhaven.

Hierbij de foto's als voorbeeld…
Op 1 foto lijken de pijpjes die in elkaar passen niet allemaal even lang, maar dat zijn ze wel en voor de foto om te tonen hoe te plaatsen, zit er even een prop papier onder.

Succes met bouwen…
De gadgetcommissie