7 artikelen uit het clubblad van Augustus 2026

Terug naar overzicht

Van het bestuur, augustus 2026

tww augustus 2026
Door: Peter Berger

Afgelopen Clubavond

Helaas is de clubavond van juni niet doorgegaan. Vanwege de hoge temperatuur en onvoldoende koeling op de locatie waren we genoodzaakt om de clubavond te annuleren. In juli was er zoals gewoonlijk geen clubavond vanwege vakanties.

Zomeravondfeest 29 Augustus

We zijn verheugd te kunnen melden dat het aantal aanmeldingen voldoende is om het zomeravondfeest door te laten gaan. Op de vertrouwde locatie zullen we een mooi feest organiseren met veel bier en heerlijk eten.

Als er leden zijn die nog eigen bier mee willen nemen, dan is dit van harte welkom. De gebruikelijk tap zal weer aanwezig zijn met verschillende heerlijke en bijzondere bieren. Maar zoals altijd is het gezellig en extra feestelijk als leden hun eigen bier meenemen om dat samen met anderen te proeven en te delen. Dit kan zowel via flessen als fusten.

Gezamenlijke brouwdag, 12 september

Deze brouwdag zal iets anders zijn dan de vorige edities. Zoals eerder vermeld zullen we deze dag twee verschillende bierstijlen brouwen, die elk aantrekkelijk zijn op hun eigen manier: de Irish Stout en de Brugse Zot. Deze dag biedt de ideale gelegenheid om uit te vinden welk stijl goed bij jouw eigen voorkeur of brouwinteresse ligt. Uiteraard is het mogelijk om beide stijlen te brouwen op deze dag. Je kunt je hier nog steeds voor aanmelden.

Adventkalender 2026

Ook in 2026 gaan we weer van start met de adventkalender. Je kunt je hier nog steeds voor inschrijven. We kijken uit naar deze editie en jullie reacties. De adventkalender van 2025 was een groot succes! De verwachtingen van deze editie liggen daarom hoog. Inschrijven kan via het mailadres advent@twortwat.nl.

Clubkampioenschappen

Ook hiervoor kun je je nog opgeven. Blijf vooral brouwen voor deze speciale gelegenheid. Dus bij dat ene perfecte biertje niet alles opdrinken maar ook wat bewaren om in te leveren.

Tot slot

Ten slotte wensen wij jullie een fantastische zomer. Of je nu in Nederland blijft of vakantie zoekt in het buitenland, de warmte is volop aanwezig en reden te meer om op zoek te gaan naar een lekker biertje.

Wij hopen jullie allemaal te zien op het zomeravondfeest!

Terug naar overzicht

Brouwraad, augustus 2026

tww augustus 2026
Door: Laurens Hesseling

de brouwraad
de brouwraad
In deze maandelijkse rubriek buigt een panel van ervaren brouwers zich over jouw prangende brouwvragen. Ieder panellid geeft onafhankelijk zijn of haar visie, zodat je als lezer kunt profiteren van meerdere invalshoeken en inzichten. Stuur jouw vraag in via redactie@twortwat.nl en ontdek hoe onze panelleden het aanpakken! 

Het panel

Roanne de Boer is professioneel brouwer bij Klein Duimpje in Hillegom en opgeleid als brouwer bij Stibon en Lentis in Rotterdam. Sinds 2018 is Roanne actief in de brouwerij en sinds de COVIDperiode full-time actief als brouwer. Daarnaast brouwt Roanne ook thuis.

Gery Uytenhaak brouwt ondertussen (samen met partner Ben) 14 jaar bier. Eenmaal bevangen door het brouwvirus heeft Gery de Stibon opleiding gedaan en daarna de opleiding voor bierkeurmeester. Naast sommelier is Gery sinds 2017 bierkeurmeester.

Theo van Eijden brouwt sinds 1996 en is al vele jaren zeer actief binnen de vereniging. Ook Theo is bierkeurmeester.

Chris Talbot brouwt sinds 2014 thuis (met partner Patricia). Hij is van 2018 tot 2024 actief geweest als BKG bierkeurmeester en heeft in 2022 ook de cursus tot StiBON biersommelier afgerond.

De vraag van deze maand

Ik heb twee keer hetzelfde bier gebrouwen, een Porter. De eerste keer ging alles prima. Het recept in de Grainfather G40 gezet. Start SG was 1.050 en het is een prima bier geworden. De tweede keer kwam het start SG niet boven 1.040, terwijl er niets is veranderd aan het recept en aan de instellingen van de Grainfather. De vergisting stopte ook al eerder op 1.023. De vergisting gemeten met en ISpindel en de hydrometer. De waarden kloppen dus. Het bier was ook waterig en slap.  Wat kan er fout zijn gegaan? Hoe kan ik dit voorkomen?

Roanne

Als je met precies hetzelfde recept en dezelfde instellingen ineens van een begin-SG van 1.050 naar 1.040 gaat, dan is er tijdens het brouwen waarschijnlijk al iets misgegaan. Dat het bier uiteindelijk ook op 1.023 blijft steken en wat waterig overkomt, past daar eigenlijk wel bij.

Mijn eerste gedachte is dat het rendement tijdens het maischen een stuk lager is geweest. Dat kan verschillende oorzaken hebben. Bijvoorbeeld dat de mout deze keer wat grover geschroot was, dat de pomp minder goed door je filterbed liep of dat het spoelen minder efficiënt is gegaan. Dan haal je gewoon minder suikers uit de mout en kom je automatisch lager uit met je begin-SG.

Een andere mogelijkheid is dat de werkelijke maischtemperatuur hoger is geweest dan wat de Grainfather aangaf. Als de temperatuursensor niet helemaal goed meet, krijg je meer onvergistbare suikers. Dat kan verklaren waarom de vergisting al stopte op 1.023.

De gist zou ik eerlijk gezegd niet als eerste verdenken. Als je dezelfde gist hebt gebruikt en de eerste keer verliep de vergisting prima, dan zoek ik de oorzaak eerder vóór de vergisting dan tijdens de vergisting.

Om dit in de toekomst te voorkomen zou ik tijdens het brouwen een paar dingen extra controleren. Kijk of de mout goed geschroot is, controleer af en toe de maischtemperatuur met een losse thermometer en let erop dat de pomp goed blijft lopen. Wat ook heel handig is, is om vóór het koken al een SG-meting te doen. Is die dan al te laag, dan weet je dat het probleem tijdens het maischen of spoelen zit en kun je eventueel nog bijsturen met bijvoorbeeld moutextract of suiker (liever niet natuurlijk).

Persoonlijk denk ik dat de grootste kans zit in een combinatie van een lager maischrendement en mogelijk een afwijking in de maischtemperatuur. Dat verklaart eigenlijk alle verschijnselen: een lager begin-SG, een relatief hoge eind-SG en uiteindelijk een bier dat wat dun en slap overkomt. Succes de volgende keer!

Theo

Het opvallendste verschil zit al vóór de vergisting: het start-SG was bij de tweede brouw slechts 1.040 in plaats van 1.050. Dat wijst er vooral op dat er tijdens het maischen en spoelen minder suikers uit de mout in het wort terecht zijn gekomen. De vergisting kan daarna niet meer goedmaken wat er in het wort ontbreekt. Als recept, hoeveelheden en Grainfather-instellingen gelijk waren, ligt de oorzaak waarschijnlijk in een verschil in rendement. Dat kan door meerdere dingen komen. Een veelvoorkomende boosdoener is de schrootgraad. Als de mout grover geschroot was dan de eerste keer, worden de zetmeelkorrels minder goed bereikbaar voor enzymen. Het gevolg: minder omzetting, minder suikers, lager SG en uiteindelijk een dunner bier.

Zeker bij donkere bieren zoals Porter, met geroosterde mouten en soms een relatief complexe stort, kan een minder optimale schroting snel merkbaar zijn. Ook de maisch zelf kan anders zijn verlopen dan gedacht. Denk aan een afwijkende maischtemperatuur, minder goede doorstroming in de moutkorf, kanaalvorming, een te compact moutbed of juist droogvallende delen van de mout. De Grainfather kan keurig dezelfde instellingen hebben gehad, terwijl de werkelijke omstandigheden in de moutkorf toch anders waren. Als het wort vooral langs bepaalde routes stroomt en niet gelijkmatig door het hele beslag gaat, wordt een deel van de mout onvoldoende uitgespoeld.

Een eind-SG van 1.023 bij een start-SG van 1.040 is hoog. Dat betekent dat de vergistingsgraad laag was. Dat kan deels komen doordat er relatief weinig goed vergistbare suikers aanwezig waren. Als de maisch bijvoorbeeld te warm is verlopen, ontstaan er meer dextrines: die geven body, maar zijn slecht vergistbaar. In dit geval was het bier juist waterig en slap, dus alleen ‘te veel dextrines’ verklaart niet alles. Daarom moet ook naar de gistkant worden gekeken. Mogelijke oorzaken zijn te weinig vitale gist, oude gist, te weinig beluchting, onvoldoende gistvoeding of een vergistingstemperatuur die te laag of te wisselend was. Bij een Porter met een begin-SG rond 1.050 is dat normaal gesproken geen extreem zware vergisting, maar als de gist niet fit is, kan zij toch vroegtijdig afhaken.

Hoe voorkom je dit bij een volgende brouw?

Controleer bij een herhaling niet alleen het recept en de instellingen, maar ook de uitvoering. Meet het volume vóór koken, na koken en in het gistvat. Meet ook het SG vóór het koken. Dan zie je meteen of het probleem al tijdens maischen/spoelen is ontstaan. Is het pre-boil SG al te laag, dan zit het probleem in extractie of verdunning. Is het pre-boil SG goed maar het start-SG te laag, dan zit het eerder in kookduur, verdamping, eindvolume of verdunning. Als je Brewfather gebruikt dan geeft deze voor al deze momenten geschatte waardes en kan je zien waar je afwijkt van deze prognose.

Terug naar overzicht

Leids Bier- en Wijnfestival 2026

tww augustus 2026
Door: Peter van den Bosch

Vroeger gingen wij naar het bierfestival bij Klein Duimpje in Hillegom. Was een initiatief van mijn zoon, die was al eerder geweest en wij dus een keertje mee. Dat werd dus een paar keer. Hartstikke leuk, maar voor ons een eindje weg en dus werden we door onze wederhelften gebracht en weer opgehaald. Op de fiets zou kunnen, is voor ons wel een beetje ver. Maar terug wordt de afstand nog groter, want dan fiets je misschien niet meer zo goed rechtuit. En van bier krijg je ‘pap in de benen’. Om maar niet te spreken van die sloten langs de weg. Stel je voor: een nat pak en dan nog een end naar huis, alles bij elkaar geen goed idee.

Hooglandse Kerk, Leiden
Hooglandse Kerk, Leiden
Op een bepaald moment dachten we: ‘Dichter bij huis zou handig zijn. Geen taxi nodig, ook wel fijn. Dan gaan we op de fiets en kunnen we zelf bepalen wanneer we huiswaarts gaan’. Tenminste… als dat met een benevelde kop dan nog lukt. Ahum!

Dus wij voor de verandering daarom een keer naar het Leids Bier en Wijn Festival. Dat wordt ongeveer dezelfde tijd gehouden in en rondom de monumentale Hooglandse kerk in het centrum van de stad. Het was prachtig weer om te bieren en dus op het stalen ros naar Leiden.

Tsja, in en bij de kerk. En Onze Lieve Heer moet toezien hoe er in zijn Godshuis liederlijk gedrag hoogtij viert. Oei-joei-joei!!!

Maar ach, er is een fijn sfeertje, het is vredig en toppie gezellig, we doen geen mens kwaad en werken aan onze sociale contacten. Moet kunnen, toch? En zo wordt de kerk ook nog nuttig gebruikt voor dit festival, concerten, de kerstmarkt en meer.

Na een paar biertjes heb je met iedereen een kletspraatje. Zo kom je nog eens mensen tegen, van de vele studenten tot oudere bierliefhebbers en uiteraard de brouwers uit diverse hoeken van het land. Voor – met name – de dames zijn er ook eventueel diverse wijnen te krijgen. Uiteraard is er ook wat te happen als de ‘hongerklop’ toeslaat.

'Stamgasten', Leids brandweerkorps
'Stamgasten', Leids brandweerkorps
En er is één belangrijk voordeel aan deze locatie : Als het begint te spetteren kun je naar binnen vluchten. Daar zijn, in het middenschip van de kerk, houten tafels en bankjes neer gezet. En ook daar is een natte versnapering te krijgen. Er staat zelfs een sjoelbak voor de liefhebbers. Kun je ook nog een prijsje mee winnen, maar denk om het glaswerk!! En er is – zowel binnen als buiten – een lekker stukkie live muziek. Alles bij elkaar ingrediënten voor een kostelijke middag.

Bijzonder om te vermelden: ‘De stamgasten’, een groepje brandweermannen van het Leidse korps, brouwt ieder jaar een partij bier voor eigen gebruik tijdens de ‘peurbakkentocht’ in de grachten, de avond voorafgaand aan het LBWF. En hebben dan de volgende dag een stand waar dat bier verkrijgbaar is. Ze hebben bijpassende T-shirts met de grappige tekst ‘Bluswater graag’. Vorig jaar was dat een beendroge saison. Mwah, mij vooral niet bellen. Bluswater moet nat zijn, niet zo droog… Dit jaar hadden ze gelukkig wat anders.

Stand 'Westland brouwerij', Leids bier- en wijnfestival
Stand 'Westland brouwerij', Leids bier- en wijnfestival
Ook leuk: Westlands bier heeft als thema vele Westlandse uitdrukkingen en namen. Hun T-shirts met de term ‘Plukkie al’ slaan op die uitspraak van de tomatenkwekers aldaar, die vragen of de eerste – duur betaalde – tros tomaten aan de plant al rijp is en of je al oogst hebt. Ze hebben zelfs een biertje met de naam ‘Tuindersbakkie’. Ook zo’n gevleugelde term voor ‘te druk met oogsten om koffiepauze te houden’. Laat maar afkoelen, dan snel wegslobberen en doorlopen weer. Ik kom zelf uit de Rijnsburgse tuinbouw en daar noemen ze dat een ‘wandelbakkie’. Als er veel bloemen te oogsten zijn, staande even gauw de koffie lauw naar binnen slaan en weer dóór. Pauze doen ze maar op een kantoor…

Overigens waren er ook enige leden van onze club met een standje aanwezig: De brouwerijen ‘Le Grand Crue’ uit Vijfhuizen. Leids bier (uit Leiden dus) en Klein Duimpje uit Hillegom.

Fotoimpressie

Hieronder een foto impressie van het LBWF.

Leids bier & wijnfestival fotocollage
Leids bier & wijnfestival fotocollage

Terug naar overzicht

Joke Tripel

tww augustus 2026
Door: Marco Roosen

Winnaar klasse C van het ONK-amateur brouwen 2026

Vorig jaar had ik voor het eerst de moed gevonden om mee te doen met het Open Nederlands Kampioenschap amateur bierbrouwen, kortweg het ONK. Ik had hiervoor een Quadrupel ingeleverd. Het ONK2025 werd georganiseerd door de Amervallei. Bij de uitslag in Amersfoort werden alleen de eerste drie plaatsen per klasse bekend gemaakt en had ik aan het eind van de middag nog geen idee hoe ik het had gedaan. Later op de avond werd de volledige uitslag bekendgemaakt op de website van het ONK. Ik begon de uitslagen te bekijken van achter naar voren omdat ik hoopte in ieder geval niet laatste te zijn geworden. Toen bleek dat ik met een 8,3 op ranking 7 van klasse D was geëindigd was ik dan ook apetrots.


eerste prijs onk2026
eerste prijs onk2026
Dit jaar werd het ONK georganiseerd door het Twents bierbrouwersgilde. In maart 2026 heb ik me ingeschreven met drie bieren: een Saison (klasse A), een Brown Ale (klasse B) en een Tripel (Klasse C). Ik hoopte eigenlijk wederom op een top 10 plek van een van de drie bieren. Van ieder brouwsel dat ik in de loop van het jaar had gemaakt had ik vier flesjes achter de hand gehouden: drie om mogelijk in te leveren voor het ONK en het vierde biertje om vooraf te proeven. Dan kon ik inschatten of het bier het mogelijk goed zou doen op het ONK. De Tripel had ik gemaakt met een vriendin, Joke, in september 2025 en het bier had daarom de werknaam ‘Joke Tripel’ gekregen. De Tripel was een last minute brouwsel dat we hadden gemaakt omdat onze wielertocht niet doorging en we op zoek waren naar een alternatieve activiteit. Ik had vooraf eigenlijk niet bedacht om dit bier in te dienen, maar bij het proeven van het vierde flesje in maart was ik enthousiast genoeg over het resultaat. Zo werd de Joke tripel een van de drie in te dienen bieren. De wedstrijdflesjes kon je met de post versturen of afleveren. Ik heb voor het afleveren gekozen omdat ik begin april in de buurt van Veenendaal ging mountainbiken en hier een afleveradres was. Dat bleek bij de voorzitter van het Edes Wijn en Biergilde, een keuze waar ik nog een kop koffie en een goed gesprek over bierbrouwen en brouwverenigingen aan heb overgehouden.


onk tripel
onk tripel
De uitreiking was op 6 juni in Hengelo. Omdat ik andere activiteiten had, ben ik niet naar de uitreiking geweest. Achteraf natuurlijk erg jammer. Wel had ik een medecursist van de opleiding tot BKG-keurmeesters gevraagd of ik hem mocht machtigen ‘voor het geval dat’. Toen ik 's avonds de uitslag zag, was ik dan ook superblij: de Joke Tripel had met een 9,3 de eerste prijs gewonnen in de klasse C en daarmee een gedeelde tweede overall ranking. Mijn medecursist mailde even later dat hij de prijzen voor me in ontvangst had genomen. De prijs was een wortkoeler van Kegland en een mooie verzameling aan bieren uit de omgeving van Hengelo. Maar het leukste was de trofee in de vorm van een hopbel.

Onze clubgenoot Gery Uijtenhaak bleek de Keurmeester te zijn en had het bier op 10 mei 2026 gekeurd in Hoofddorp. De smaak werd beoordeeld als fijn en mooi fruitig. Als verbeterpunt werd meegegeven om het bier nog wat kruidiger en bitterder te maken. De Brown Ale, die ik had gebrouwen samen met Marcel de Rijke van 't Wort Wat! was haalde een mooie score van 8,0 en een zevende ranking in klasse B. Marcel en ik hadden deze eerst laten proeven op een clubavond aan de proeftafel.

Hoewel de Tripel een last minute brouwsel was, speelt waarschijnlijk wel mee dat ik al een geruime tijd bezig ben het recept voor een Tripel te optimaliseren door te variëren met de ingrediënten. Dit was dan ook de zevende versie van mijn Tripelrecept. De gemoute haver, speltvlokken en maisvlokken waren ooit onderdeel van de ‘graanlijst’ maar zijn hieruit verdwenen. Wel gebleven zijn de pilsmout (70%), de tarwemout (voor de schuimkraag), de roggemout (voor het kruidige karakter) en een aromamout (voor de moutigheid). Als bitter-hop gebruik ik meestal Northdown en als aroma hop Cascade. Voor dit recept heb ik teruggegrepen op de combinatie van hoppen die is opgenomen in het recept voor de Nostalgia tripel uit het boek van Adri Otten. Als gist heb ik een Fermentis SafAle T58 gebruikt. Deze geeft fruitige en fenolische smaken, waaronder banaan, kruidnagel en peper. De gistkeuze was misschien wel een gouden greep, gezien de positieve beoordeling van de fruitige smaken in het keuringsrapport.

Joke Tripel

Recept op basis van 20 liter

Bierstijl:

Tripel

Alcohol:

9,2% ABV

Bitterheid:

34 IBU

Kleur:

11 EBC

Begin SG:

1084 

Maischwater:

18,2 liter

Spoelwater:

8,3 liter

Kooktijd:

60 min.

Brouwzaalrendement:

76%

Vergistbare ingrediënten

Soort

EBC waarde

Gewicht (g)

Percentage (%)

Pilsmout MD

 

4.500

70,0

Tarwemout MD

 

330

5,1

Roggemout MD

 

300

4,7

Aromamout MD

50

300

4,7

Suiker

 

900

15,5

Hop

Soort

Alfazuur (%)

Gewicht (g)

Bitterheid (IBU)

Tijd (min.)

Styrian Golding

3,5

50

21

60

Tettnang

5,2

20

10

30

Saaz

2,9

20

3

 5

Toevoegingen

Soort

Gewicht (g)

Toevoegen

Tijd (min.)

Calciumchloride

1,4

 

Maischen

Calciumchloride

0,6

 

Spoelen

Calcium Sulfaat

1,3

 

Maischen

Calcium Sulfaat

0,6

 

Spoelen

Melkzuur, Fosforzuur

2,9 ml

 

Maischen

Koriander

2

gekneusd

10

Iers Mos

5

 

10

Waterprofiel

CA2+

75 ppm

Mg2+

8 ppm

CaCO3

20 ppm

SO42-

86 ppm

Cl-

75 ppm

Na+

50ppm

pH

5,4

Maischschema

Temperatuur (˚C)

63

 72

78

Tijd (min.)

45

 15

 5

Gist

  • Fermentis T58 (1 zakje)
  • Vergisten op 18,5˚C (1 week), 19,5˚C (1 week)
  • Bottelsuiker: 7 g/l
Terug naar overzicht

Wat winnaarsbieren ons leren over beter brouwen

tww augustus 2026

ONK door de jaren heen
afbeelding de Roerstok
Waarschijnlijk ken je het gevoel: je recept klopt op papier, de vergisting loopt netjes, het bier smaakt thuis geweldig... maar hoe houdt het zich naast dat van andere brouwers? Daar kom je achter als je meedoet aan een grote wedstrijd zoals het Open Nederlands Kampioenschap voor amateurbrouwers, kortweg het ONK. Via de site van het ONK (onkbrouwen.nl), met de uitslagen van 1984 tot en met 2026, kun je goed zien hoe het ONK is gegroeid: van een vrij regionaal gebeuren in de beginjaren naar een serieuze landelijke competitie met sterke verenigingen en een flinke online hobbybrouwgemeenschap rond het forum Hobbybrouwen.nl. Veel recepten van prijswinnaars zijn via het forum terug te vinden.

Hoe het allemaal begon

In de beginjaren draaide het ONK vooral om een aantal sterke verenigingen. De Roerstok, het Twents Bierbrouwersgilde HAB en 't Wort Wat! duiken steeds opnieuw op als organisatoren en smaakmakers. De Roerstok springt eruit: deze vereniging organiseerde het kampioenschap meerdere keren en bleef ook in recente jaren goed scoren. Dat zegt iets over continuïteit. Een club die vaak organiseert, houdt kennis in huis, motiveert leden om mee te doen en bouwt vanzelf een cultuur waarin brouwsels kritisch worden geproefd voordat ze de wedstrijd in gaan.
De groei van het ONK is indrukwekkend. Waar sommige vroege edities nog klein waren, gingen latere jaren ruim boven de 500 inzendingen. In 2025 waren er zelfs 550 inschrijvingen. Alleen de coronajaren vormen een duidelijke knik in de lijn: 2020 en 2021 vielen weg en in 2022 kwam het deelnemersveld voorzichtig terug met 86 inzendingen. Daarna zat de vaart er snel weer in.

De vaste, bekende clubs bovenaan

Kijk je naar de verenigingen achter de ingezonden bieren, dan zie je een herkenbaar rijtje terugkomen. 't Wort Wat!, De Roerstok, HAB, Triple W, De Koperen Tsjettel, De Deltabrouwers, De Amervallei en het Bergsche Bierbrouwers Gilde zijn geen toevallige passanten. Ze leveren jaar na jaar brouwers die hun bier durven insturen. In 2026 was 't Wort Wat! koploper met 34 bieren, gevolgd door De Roerstok met 31 en HAB met 27. Dat zijn aantallen waaruit blijkt dat er binnen zo'n vereniging meer gebeurt dan alleen gezellig samen een glas drinken. Voor hobbybrouwers is dat interessant. Succes lijkt niet alleen af te hangen van één briljant recept, maar ook van een omgeving waarin brouwers elkaar beter maken. Samen proeven, fouten benoemen, gistkeuzes bespreken, waterprofielen vergelijken en recepten finetunen: precies dat soort clubdynamiek zie je terug in de uitslagen.

Veel inzenden verhoogt kans op prijzen,
goed brouwen is beter

Veel inzenden is mooi, maar uiteindelijk draait een kampioenschap om kwaliteit. Ook daar vallen patronen op. De Roerstok leverde in 2026 de algemene kampioen: Bas de Winter won met een Saison van 94 punten. De vereniging scoorde daarnaast ook hoog in andere klassen. 't Wort Wat! pakte in klasse C de eerste plaats met Marco Roosen en een Tripel van 93 punten. In de vrije klasse V viel Gerard Maas van het Bergsche Bierbrouwers Gilde op met een Imperial Koji bier van 93 punten. Dat laatste is leuk, want de vrije klasse laat zien dat hobbybrouwen niet alleen draait om perfecte pilseners, tripels of dubbels binnen de lijntjes. Er is ook ruimte voor experiment. Juist daar kunnen brouwers laten zien dat techniek en creativiteit prima samengaan. Wie netjes werkt, zijn proces kent en toch durft te spelen met ingrediënten, kan ook buiten de klassieke bierstijlen hoge ogen gooien.

Samen slimmer brouwen online

Naast de klassieke verenigingen speelt hobbybrouwen.nl een bijzondere rol. Het forum is geen vereniging met een clubhuis, contributieavond of vaste proefruimte, maar functioneert wel als een enorm digitaal gilde. Met duizenden leden, tienduizenden topics en honderdduizenden berichten is het een plek waar recepten, brouwfouten, gistproblemen en wedstrijdervaringen worden gedeeld. Vooral de verzameling bewezen recepten is waardevol. Daar komen recepten terecht van bieren die daadwerkelijk prijzen wonnen. Dat maakt het forum voor veel brouwers een praktische snelweg naar beter bier. Je hoeft niet alles steeds opnieuw uit te vinden; je kunt leren van recepten die door keurmeesters al stevig zijn beoordeeld. Natuurlijk blijft nabrouwen geen garantie op goud, want jouw installatie, vergisting en water maken verschil. Maar als leerbron is deze receptenverzameling zeer waardevol. Je ziet zelfs dat sommige recepten terugkomen.

En wat kun je ermee?

De belangrijkste les uit al die ONK-cijfers is simpel: goed bier brouwen doe je zelden helemaal alleen. De beste brouwers blijven proeven, vergelijken en bijsturen. Een vereniging helpt daarbij, omdat je directe feedback krijgt van mensen die dezelfde taal spreken. Een forum helpt op een andere manier: je vindt er ervaring van brouwers uit het hele land, inclusief recepten die bewezen hebben dat ze wedstrijdwaardig zijn. Wil je zelf ooit meedoen aan het ONK, begin dan niet met de vraag welk bier de meeste kans maakt. Begin met een stijl die je goed begrijpt en graag drinkt. Brouw die meerdere keren, verander telkens maar één of twee dingen en laat anderen eerlijk proeven. Gebruik wedstrijdformulieren niet als rapportcijfer voor je ego, maar als gereedschap. Te veel esters? Oxidatie? Te dun mondgevoel? Dat zijn geen afwijzingen, maar routeaanwijzingen.

Iets om trots op te zijn

Het ONK laat vooral zien hoe levendig de Nederlandse hobbybrouwwereld is. Van traditionele gildes en verenigingen tot online gemeenschappen: overal zijn brouwers te vinden die elkaar inspireren en helpen om beter te worden. Zelf heb ik het geluk gehad daar op meerdere momenten dichtbij betrokken te zijn, eerst als deelnemer, medeorganisator van het ONK namens De Roerstok en later als keurmeester en webmaster van hobbybrouwen.nl. Die rollen waren voor mij vooral een manier om iets terug te doen voor een hobby en een gemeenschap waar ik veel plezier en kennis aan heb ontleend. Juist door wedstrijden, verenigingsleven en online uitwisseling kwam er steeds meer kennis beschikbaar. Daardoor gingen niet alleen de winnaars vooruit, maar kon de hele hobbybrouwwereld stap voor stap meegroeien. En eerlijk gezegd ben ik daar stiekem best trots op.

Jacques Bertens, de Roerstok Tilburg

Terug naar overzicht

Brouwer in Beeld, augustus 2026

tww augustus 2026
Door: Laurens Hesseling

Brouwer in Beeld
Brouwer in Beeld
Elke maand zetten we in Brouwer in Beeld een van onze leden in de schijnwerpers. Want achter elk glas thuis gebrouwen bier schuilt een verhaal. Over hoe het begon, de weg die de brouwer heeft afgelegd, de eigen stijl van brouwen, ups en downs, maar vooral het delen van onze passie: bier brouwen. Deze keer spreken we met: 

René Nieuwenburg

Rene N schroten
foto Rene Nieuwenburg
Ik brouw sinds 10 jaar. Ik ben niet meteen lid geworden van 't Wort Wat! Ik ben net na de Coronaperiode lid geworden, ik denk in 2021. De reden hiervoor was dat ik het resultaat, de kwaliteit van mijn bieren te afwisselend vond. Ik was op zoek naar een brouwcursus en kwam toen bij de vereniging terecht. Voor de brouwcursus was het net te laat, maar ik ben toen wel lid geworden. Bij mijn eerste bezoek aan een clubavond was er puur toevallig ook iemand anders uit Alphen a/d Rijn. Ik brouw thuis in de tuin samen met een vriend. Hij is geen lid van onze club.

De eerste keer brouwde ik met een compleet pakket van de Brouwmarkt, plastic emmer met blik, etc. Alles zit erin, behalve de flessen. Dat was leuk. Vooral dat je het waterslot ziet bewegen en dat er toch iets gebeurt in die emmer. Ik weet niet meer precies welk bier het was, maar het is wel goed gelukt.

 

Rene N brouwen   Rene N jodiumproef

Ik heb geen favoriete bierstijl welke ik graag brouw. Vaak maak ik gebruik van complete brouwpakketten die door de vereniging worden aangeboden ten behoeve van de gezamenlijke brouwdagen. Ik heb een keer zelf meegedaan aan een brouwdag, dat was meer omdat er een recept winterbier van mij werd gebrouwen.  Dat mijn vriend niet op zaterdag kan brouwen is ook wel een reden. Ik haal het pakket op de brouwdag op en brouw later met hem thuis.

Ik brouw ongeveer 4 keer per jaar en dat zijn dan batches van 20 liter. Soms bestel ik ook volledige pakketten bij een webshop. Het voordeel hiervan is dat ik geen voorraad met ingrediënten heb. Mijn beste bier was denk ik een Irish Red. Een recept heb ik niet, want het was een gekocht pakket.

Mijn brouwinstallatie bestaat uit een elektrische brouwketel van Easybrew en een conisch RVS vergistingsvat. Koelen gebeurt met een koelspiraal en vergisting vindt plaats in een klimaatkast. In mijn geval is dat een omgebouwde tafelmodel koelkast met temperatuurregeling via een Inkbird. De temperatuur meet ik met een voeler in het midden van het vat, daarmee kan ik de vergistingstemperatuur nauwkeurig sturen. 

Ik doe (nog) niet met wedsstrijden mee, maar ik wil dit jaar wel voor het eerst voor de adventkalender brouwen. Inmiddels heb ik voldoende vertrouwen opgebouwd dat ik dat wil gaan doen.

Het is wel een keer misgegaan met brouwen. Mijn vriend wilde houtsnippers uitproberen. Die werden in het gistvat gegooid zonder vooraf te behandelen. Dat werd uiteindelijk een zeer explosief brouwsel. Ik had beugelflessen van Grolsch, die bleven dicht. Mijn vriend had een magnumfles van anderhalve liter en die is bij hem thuis ontploft. Dat is wel een zooitje geworden. De flessen hebben we buiten opengemaakt. Dat werden bierfonteinen. Weer een ervaring rijker en voortaan houtsnippers eerst behandelen.

Wat brouwtechniek betreft probeer ik elke keer de stappen precies uit te voeren. Jodiumproef en SG op dezelfde momenten meten. Ik zet mijn koelspiraal van tevoren al op de ketel om voor te verwarmen. Je weet maar nooit of er nog water in zit en daarmee voorkom ik dat dat water eruit spuit als ik de spiraal in het kokende wort plaats. Als het wort iets afgekoeld is, laat ik het wort rondpompen, zodat het wort sneller koelt. In de ketel heb ik een flexibele filterhex, die zit onderin met een knietje op de kraan. Als het wort is afgekoeld pomp ik via dezelfde kraan het wort in het gistvat. De filterhex voorkomt dat er veel troep in het gistvat terecht komt. Op het moment heb ik wat problemen met mijn wifi netwerk, dus meet ik mijn SG met een traditionele hydrometer.

Ik laat het bier wat langer in het gistvat staan dan het recept aangeeft. Bijvoorbeeld een week langer en dan meet ik het SG. Als die is waar die zou moet zijn ga ik gist aftappen (purgeren). Daarna coldcrashen naar 4°C. Daar blijft het bier dan minimaal een week op staan, maar dat kan ook langer zijn. Laatst heb ik een witbier 3 weken op 4°C gehouden.

Bottelen doe ik met een vulpijpje en als het een Oxebar is, dan laat ik het bier gewoon in het vat lopen. Hervergisten gebeurt met gewoon kristalsuiker. Bij de Oxebar neem ik omgerekend ongeveer de helft van de bottelsuiker en later vul ik de CO2 met de hand aan.

We hebben nu een brouwclubje van drie brouwers uit Alphen. Ze zijn allemaal lid en we hebben een eigen Whatsapp groepje. We hebben een brouwpakket van 't Wort Wat! opgehaald en gezamenlijk gebrouwen. Dat is goed gelukt en gebotteld met een etiket waar we met zijn drieën op staan. Erg gezellig.

Rene B brouwbroeders

Rene B grand prestige
foto Rene Nieuwenburg
Mijn tip voor een beginnende brouwer is dat je het beste met een eenvoudig bier kunt beginnen. Niet te hoog inzetten, met bijvoorbeeld een single hop. Eerst het proces onder de knie krijgen. Het is net als met leren lopen. In het begin val je, dat is heel normaal. Dat je weleens een batch moet weggooien is niet erg, gewoon opnieuw beginnen. Een fout is eigenlijk een ervaring rijker worden. Je hebt weer wat geleerd. Dat is ook het belangrijkste, weten wat er fout is gegaan. Een fout is een kans.

Terug naar overzicht

Clubkampioenschappen 2026

tww augustus 2026
Door: Wilfred van der Heijden

Clubkampioenschappen
Nu de zomervakantie ten einde loopt, zijn de voorbereidingen voor de clubkampioenschappen 2026 alweer in volle gang. Dit jaar staan twee prachtige wedstrijdbieren centraal: Irish Dry Stout (klasse B) en Barley Wine (Engelse of Amerikaanse variant, klasse C). Doe mee en maak kans op de felbegeerde titel Clubkampioen 2026!

Wil je kans maken op de eervolle titel ‘Clubkampioen’, lever dan minimaal twee bieren in, waarvan één wedstrijdbier. Beide bieren moeten wel in een andere wedstrijdklasse vallen.

Extra prijs voor de Clubkampioen

Dit jaar maken we de strijd om de titel Clubkampioen extra bijzonder. Naast de eeuwige roem en natuurlijk de eer om je een jaar lang Clubkampioen te mogen noemen, ontvangt de winnaar dit jaar namelijk een prachtige extra prijs: een FermZilla 30L All Rounder vergistingsvat. Dat is een heel speciale toevoeging aan het kampioenschap en een mooie stimulans om met je beste bieren mee te doen. Deze bijzondere prijs is beschikbaar gesteld door Kegland, waarvoor onze hartelijke dank!

Aanmelden

Heb je mooie bieren gemaakt en wil je die mee laten doen aan de clubkampioenschappen, dan kan je die vanaf 1 september aanmelden. Het aanmelden van je bieren gaat via de website. Log hiervoor in op de website en kies dan in het menu ‘Voor leden’ voor ‘Kampioenschap’. Zorg wel dat je op tijd je bieren inschrijft, want na zondag 25 oktober is het niet meer mogelijk om je bieren in te schrijven.

Inschrijven is mogelijk in de volgende klassen:

  • Wedstrijdbieren:
    • Irish Dry Stout (klasse B)
    • Barley Wine, Engels en Amerikaans (klasse C)
  • Overige wedstrijdklassen:
    • Klasse A en C + lichte bieren van klasse V
    • Klasse B en D + donkere bieren van klasse V

Inleveren (wedstrijd)bieren clubavond 30 oktober

De Clubavond van vrijdag 30 oktober staat mede in het teken van het inleveren van de wedstrijdbieren voor de clubkampioenschappen. Lever van ieder aangemeld bier twee flesjes én het afgedrukte inschrijfformulier in (zie wedstrijdreglement).

Keuring wedstrijdbieren

De keuring vindt plaats op de clubavond van vrijdag 27 november 2026.

Prijsuitreiking

De prijsuitreiking zal plaatsvinden op de clubavond van 18 december 2026.

Spelregels

Het reglement en de spelregels vind je op de website via Voor leden → Documenten → Reglement Clubkampioenschap. Wacht niet te lang met inschrijven, brouw je beste bier en strijd mee om de titel Clubkampioen 2026 én de prachtige FermZilla-prijs

De wedstrijdbieren

Hieronder nog de kenmerken van de wedstrijdbieren (bron: BKG).

Irish Dry Stout

Algemene kenmerken

De Irish Dry Stout is een bovengistend erg donker, gebrand, bitter, romig bier.

Uiterlijke kenmerken

Zwart tot donkerbruin, helder (soms enige tweeschijn) maar meestal ondoorschijnend bier met een lang staande, romige schuimkraag die beige tot bruin van kleur is.

Geurassociaties

Overheersende gebrande moutgeur met mogelijk een beetje koffie en/of chocolade. Het aroma van donkere mout kan wat zurig overkomen. Fruitigheid en hop aroma's ontbreken in de geur.

Basissmaak

Bitter tot zeer bitter, soms licht zurig en soms iets zoutig.

Smaak

Bittere tot zeer bittere gebrande-mout-smaak, mogelijk iets zurig. Dropachtig, droog. Lichte hopsmaak van Engelse hopsoorten (East Kent Goldings) is toegestaan.

Body

Dun.

Mondgevoel

Een dun bier met een romig karakter en een matige hoeveelheid koolzuur. Soms licht samentrekkend door de donkere mouten maar moet zeker niet scherp zijn.

Nasmaak

Moutbitter (donkere mout) en hopbitter die lang blijven hangen, zeer droog.

Opmerkingen

Het overheersende aroma en de smaak van donkere mout zijn afkomstig van geroosterde gerst. Er zijn erg weinig restsuikers aanwezig. Er wordt veel hop gebruikt.

Technische kenmerken

  • Begin SG 1036 – 1050
  • SVG 78 – 80%
  • Alcoholpercentage 4 – 5 Vol%
  • Kleur 117 – 124 EBC
  • Bitterheid 33 – 48 IBU
  • Koolzuurgehalte 4,5 – 5,5 gr/ltr

Barley Wine Engels & Amerikaans

Algemene kenmerken

Een Barley Wine is een bovengistend van oorsprong Engels biertype met 8,5 tot 12,0 Vol% alcohol.

Uiterlijke kenmerken

Goud tot amberkleuring. Helder, tweeschijn is toegestaan. Laag tot middelmatig koolzuurgehalte. De schuimkraag is vaak minder stabiel door het hoge alcoholgehalte.

Geurassociaties

Sterk moutig. Complexe brood-, toast, honing-, karamel- en/of nootachtige moutaroma's. Middelmatige tot hoge fruitigheid, die vaak doet denken aan gedroogd fruit. Hoppig, soms wordt dryhopping toegepast. Amerikaanse versies hebben een uitgesproken citrus-hopkarakter. In oudere versies kunnen sherry-, wijn- of port-achtige aroma's voorkomen. Iets diacetyl is toegestaan, maar het mag nauwelijks boven de geur- of smaakdrempel uitkomen.

Basissmaak

De basissmaak is zoet en bitterig, Amerikaanse versies zijn bitter tot zeer bitter.

Smaak

Complexe brood-, biscuit-, karamel- en/of nootachtige moutigheid. Moutige zoetheid, bitterig tot bitter. De balans varieert tussen zoetig/moutig en bitter, waarbij bij Amerikaanse versies de bitterheid overheerst. Fruitig, vaak met impressies van gedroogd fruit. Complexe alcoholische smaken, maar nooit branderig, scherp of oplosmiddelachtig. Verouderingssmaken (sherry-, wijn- of portachtig) zijn toegestaan. Iets diacetyl is toegestaan.

Body

Body is zeer vol.

Mondgevoel

Het mondgevoel is vol, plakkerig en alcoholwarmend. Koolzuurprikkeling is laag niet gewenst.

Nasmaak

Complexe moutigheid en zoetig tot zoet, maar vaak minder zoet dan de basissmaak. Bitterig, fruitig en alcoholwarmend, maar niet branderig of scherp. Amerikaanse versies zijn bitter en minder complex.

Opmerkingen

Amerikaanse versies zijn hoppiger, bitterder maar hebben minder complexe moutsmaken dan Engelse versies.

Technische kenmerken

  • Begin SG 1088 – 1120
  • SVG 68 – 92%
  • Alcoholpercentage 8,5 – 12 Vol%
  • Kleur 15 – 35 EBC
  • Bitterheid 35 - 70 EBU
  • Koolzuurgehalte 4,0 – 5,4 g/l

 

 

 

 

 

 

 

Terug naar overzicht